وضعیت آلایندگی در عسلویه سال‌ها است که محل بحث و اعتراض‌ و البته نگرانی‌ها است. مدتها است که به گفته ساکنان منطقه، خبری از هوای پاک نیست.

وقتی صحبت از آلایندگی در عسلویه می‌شود، آماری از میزان آلایندگی‌ها و اینکه چند روز در سال هوای پاک در عسلویه استنشاق می‌شود، اعلام نمی‌شود و فقط درباره موضوع بدیهی آلایندگی در عسلویه مطالبی منتشر می‌شود.

برای آگاهی از اقدامات اداره کل حفاظت از محیط زیست به منظور کاهش آلایندگی‌ها در عسلویه به سراغ مدیرکل محیط زیست استان بوشهر رفتیم و نظر او را در این باره جویا شدیم.

فرهاد قلی‌نژاد اظهار داشت: برای بهره‌برداری از میدان گازی مشترک با قطر، صنایع در مدت ۳۵ ماه فرصت استقرار در منطقه را داشتند، به همین علت مهلت پرداختن به ضوابط زیست‌محیطی برای آنها فراهم نمی‌شود و مجوزی هم برای آنها صادر نمی‌شود که در ادامه همین نداشتن مجوز، زمینه‌ساز تخلفات و مشکلات بعدی شده است.

مدیرکل محیط زیست استان بوشهر گفت: ما در منطقه با حجمی از آلایندگی‌ها اعم از آلایندگی هوا، خاک و دریا روبه‌رو هستیم که فارغ از آلایندگی واحدها به صورت مجزا، کنار هم قرار گرفتن این مجموعه‌ها، منجر به تجمع آلایندگی شده و این ناشی از استقرار بیش از حد صنایع در یک محدوده جغرافیایی است.

وی با اشاره به اینکه آلایندگی هوا از حساس‌ترین منابع آلودگی است، تصریح کرد: بحرانی‌ترین شاخص آلودگی هوا، ترکیبات سولفور یا so۲، پس از آن فلرینگ‌ها و در درجه سوم نشتی‌های ناشی از سیستم‌ها و بخشی از آلودگی ناشی از تکنولوژی مورد استفاده در صنایع و آلودگی پسماند و فاضلاب‌ها است.

پتروشیمی‌ها وضعیت بحرانی ندارند

قلی‌نژاد درباره ورود فاضلاب و پسماند صنایع به دریا توضیح داد: در حال حاضر پتروشیمی‌های مستقر در منطقه به فاضلاب مرکزی مبین متصل هستند و فاضلاب آنها تصفیه می‌شود.

پتروشیمی‌ها وضعیت بحرانی ندارند ولی پساب‌ها و فاضلاب‌ها مسئله‎ساز هستند، پالایشگاه‌ها تصفیه‌خانه دارند اما این فرایند به صورت کامل انجام نمی‌شودوی ادامه داد: پتروشیمی‌ها وضعیت بحرانی ندارند ولی پساب‌ها و فاضلاب‌های پالایشگاه‌ها مسئله‎ساز هستند، هر چند که پالایشگاه‌ها نیز تصفیه‌خانه دارند اما این فرایند به صورت کامل انجام نمی‌شود و نیاز به راه‌اندازی یک فاضلاب مرکزی است که در حال پیگیری این تصفیه‌خانه هستند.

مدیرکل محیط زیست استان بوشهر با اشاره به آلودگی پسماندها خاطرنشان کرد: مجوز لازم برای راه‌اندازی نخستین لندفیل بازیافت پسماند استان در منطقه مجوز گرفته و مکان‌یابی آن هم انجام شده است.

وی بیان کرد: هیچ گونه پسماندی از عسلویه در دریا رها نمی‌شود و طی بازدیدهای مکرری که از منطقه انجام داده‌ایم، پسماندها از طریق شرکت‌های بازیافت معتمد به استان‌های دیگر منتقل می‌شوند.

دفن پسماند به صورت غیرمجاز

قلی‌نژاد ادامه داد: ناگفته نماند، در روند همین بازدیدها متوجه شدیم که برخی واحدها پسماندهای خود را به صورت غیر مجاز دفن می‌کنند، از این رو شکواییه حقوقی خود را به مراجع تنظیم کرده‌ایم تا سیر قانونی خود را طی کند.

اگر متوجه شویم واحدی پسماند خود را به دریا می‌ریزد یا هر گونه تخلف دیگری را مرتکب می‌شود برابر قانون با آنها رفتار خواهیم کردوی از گزارشی با عنوان مدیریت اثرات توسعه نام برد و درباره این گزارش توضیح داد: برای ساخت پتروشیمی یا واحد جدید نیاز به گرفتن مجوزهای زیست‌محیطی است و اگر واحدی ساخته شده باشد، باید اقداماتی را به منظور کاهش آلایندگی‌های خود انجام دهد.

مدیرکل محیط زیست استان بوشهر افزود: امیدواریم با این گزارش که در حال حاضر به سازمان محیط زیست ارسال شده تا راهکارهای پیشنهادشده در آن برای کاهش و کنترل آلایندگی‌ها با یک ضمانت‌نامه اجرائی به تائید و تصویب برسد و پس از آن با دادن فرصت به صنایع، فرایند صدور مجوز برای آنها طی شود، شاهد اتفاقات خوبی در منطقه باشیم و بتوانیم پاسخ فریاد چندین ساله بومیان را اجابت کنیم.

وی با تاکید بر اینکه شرکت نفت را مکلف کرده‌ایم تا مجوز زیست‌محیطی پالایشگاه‌ها را بگیرد، خاطرنشان کرد: پرونده تخلف تعدادی از واحدهای صنعتی کنگان در جریان است، واحدها ملکفند حداقل‌ها را رعایت کنند و اگر متوجه شویم واحدی پسماند خود را به دریا می‌ریزد یا هر گونه تخلف دیگری را مرتکب می‌شود برابر قانون با آنها رفتار خواهیم کرد.

راه‌اندازی مرکز پایش زیست‌محیطی

قلی‌نژاد بیان کرد: یکی از مهمترین مشکلات ما در عسلویه، پایش زیست‌محیطی است. به علت نبود زیرساخت‌های لازم در عسلویه این امر با مشکلاتی مواجه است و نمی‌توان به قطع و یقین آماری از آلایندگی‌ها اعلام کرد اما امیدواریم طی ماه‌های آینده با راه‌اندازی مرکز پایش زیست‌محیطی از طرف سازمان محیط زیست در عسلویه بتوانیم منطقه را به صورت روزانه رصد کنیم.

باید واقعیت را بپذیریم، نه به آلایندگی‌ها بی‌توجه باشیم که جبران را غیر ممکن کند و نه بیش از حد درباره آن بزرگ‌نمایی کنیمبه گفته مدیرکل محیط زیست استان بوشهر، تا کنون همکاری صنایع و به ویژه پتروشیمی‌ها در بحث پایش آنلاین خوب بوده است. در یک سال اخیر هیچ گونه صنعتی بدون مجوز فعالیت نکرده و در صورت فعالیت برای آن واحد اخطاریه صادر کرده و مانع از فعالیتش شده‌ایم. یکی از این موارد تخلف واحدی در کنگان بود که به صورت غیر قانونی به استحصال دریا مبادرت ورزیده بود.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه محیط زیست به تنهایی متولی دریا نیست، یادآور شد: هر چند در باور عموم، مسئولیت حفاظت از دریا بر عهده محیط زیست است اما واقعیت و قانون تائید کننده آن است که ارگان‌هایی مانند اداره بنادر و دریانوردی، منابع طبیعی، وزارت نیرو و اداره آب متولیان دریا هستند که هر کدام با توجه به چارچوب‌های حوزه خود باید به موضوع استحصال دریا ورود کنند و همه مسئولیت را بر دوش محیط زیست نگذارند.

کاهش آلایندگی تنها برای کارکنان یا بومیان نیست

قلی‌نژاد تصریح کرد: در سایه همکاری نهادها است که می‌توان از منابع طبیعی حفاظت کرد. همین چند وقت پیش از یکی از شهرداری‌های استان به سبب استحصال غیر قانونی دریا شکایت کرده‌ایم و مکاتبات لازم را در خصوص قوانین و الزامات حفاظت از دریا به استانداری و شهرداری‌ها ارسال کرده‌ایم.

وی در پاسخ به این سوال که آیا نگرانی‌ها از میزان آلایندگی‌ها در منطقه بجاست یا خیر، گفت: باید واقعیت را بپذیریم، نه به آلایندگی‌ها بی‌توجه باشیم که این بی‌توجهی، جبران را غیر ممکن کند و نه بیش از حد درباره آن بزرگ‌نمایی کنیم.

به گفته مدیرکل محیط زیست استان بوشهر، با استقرار مرکز پایش زیست‌محیطی امکان اعلام میزان آلایندگی‌ها فراهم می‌شود و با شناسایی دقیق منابع آلاینده می‌توان آنها را کنترل کرد.

وی تصریح کرد: چاره امر این است که مسئولان و مدیران همه واحدهای صنعتی و منطقه بپذیرند که کاهش آلایندگی تنها برای کارکنان یا بومیان نیست، برای همه کسانی است که هوای پاک حق آنها است، پس برای محقق شدن حق همگانی‌مان، مسئولیت‌پذیرتر باشیم. امیدوارم شاهد اتفاقات خوبی برای عسلویه باشم.

مهر