با نزدیک شدن به فصل تابستان و افزایش مصرف آب شرب، مسئولان از افزایش مصرف و کاهش ذخیره آبی در پشت سدهای استقلال و نیان ابراز نگرانی کرده اند و روند کنونی مصرف موجب می شود تا از اول تیرماه ۹۷، شاهد کاهش شدید آب و اجرای طرح های جیره بندی و نوبت بندی آب در مناطق مختلف شهر بندرعباس و بندرخمیر در دستور کار قرار بگیرد.

خبرگزاری مهر اسفندماه ۹۶ به عنوان اولین رسانه اخطار جدی مسئولان آب و فاضلاب شهری بندرعباس در مورد کاهش شدید منابع آبی و احتمال کمبود آب در بهار سال ۹۷ را اعلام کرد. نکته ای که مسئولان امور آب در استان مورد تاکید دارند مدیریت آب و استفاده از روش های نوین و تکنولوژی های جدید برای کاهش مصرف و رفع نگرانی ها از جیربندی و نوبت بندی آب در شهر بندرعباس است.

بیشترین تمرکز جمعیتی استان هرمزگان در شهرستان بندرعباس تا شهر بندر خمیر است، سد استقلال و سد شمیل و نیان به عنوان دو سد مهم برای تامین آب این شهرها هستند. چاه های آب در شمیل و دشت ها هم از دیگر منابع تامین آب شهر بندرعباس و بندرخمیر هستند. امتداد طولانی مدت خشکسالی ها در استان هرمزگان موجب خشک شدن چاه ها و منابع آب های زیرزمینی در دشت ها شود.

از دو سال گذشته مسئولان استانی با آغاز عملیات احداث آب شیرین کن ۱۰۰هزار مترمکعبی بندرعباس برای تامین آب و امیدوار شدن به گرفتن سهمی از آب شیرین کن یک میلیون متر مکعبی که قرار است آب صنایع و معادن کرمان و یزد را تامین کند، بارقیه امیدی در دل مسئولان ایجاد کرده است. به گفته مدیرعامل آب و فاضلاب شهری هرمزگان فاز اول آب شیرین کن بندرعباس با ظرفیت ۲۰ هزار مترمکعب ۳۱ تیرماه ۹۷ به طور رسمی وارد مدار خواهد شد و کمبود روزانه ۴۰۰ لیتر بر ثانیه آب شهر بندرعباس را تا حدودی برطرف می کند.

گزینه های متولیان آب برای خروج از بحران کمبود آب شرب

در هفته های اخیر جلسات متعددی از سوی استانداری و دستگاههای مرتبط همچون آب منطقه ای و آب و فاضلاب شهری استان برگزار شد تا تمامی گزینه ها برای خروج از تابستان بی آب اندیشیده شود و بر حسب شرایط موجود اجرایی شود. تغذیه مصنوعی آبخوان ها، اتمام فاز اول آب شیرین کن ها، افت فشار مصرف، تغییر رفتار مصرف در استان به خصوص شهر بندرعباس، نصب دستگاههای کاهنده مصرف در منازل و ادارات، قطع آب فضای سبز بندرعباس و استفاده از پساب، جیره بندی و نوبت بندی بخشی از راهکارهای مورد نظر متولیان ارائه خدمات و تامین آب در استان هرمزگان بود.

گزینه هایی که هر کدام معنای هشدار جدی از نبود آب در سطح استان هرمزگان را می دهد. هشداری که اگر توسط مردم جدی گرفته نشود موجب می شود در برخی از ساعات روز با لوله های خالی از آب در خانه ها روبرو شویم.

امین قصمی، مدیرعامل آب و فاضلاب شهری بندرعباس ظهر دوشنبه در نشست رسانه ای با محوریت راهکارهای اساسی برای عبور از تنش آبی سال ۹۷ با بیان اینکه شهر بندرعباس در لیست تنش آبی وزارت نیرو قرار گرفته است، بیان داشت: میزان بارش ها، ورود سرریزها به آبخوان ها و سدهای استان کاهش محسوسی داشته است. متاسفانه کمتر از ۵ میلیون متر مکعب آب در پشت سدهای استقلال و شمیل و نیان تا رسیدن به حجم مرده سدها باقی مانده است که در صورت ادامه روند مصرفی کنونی تا ابتدای تیرماه نمی توانیم آب شرب شهر بندرعباس را به خوبی تامین کنیم.

وی با بیان اینکه مصرفی آب شرب در شهر بندرعباس ماهیانه بین ۵ تا ۶ میلیون متر مکعب است، عنوان کرد: با شرایط نگران کننده کنونی چاره ای جز رفتن به سمت منابع جدید آبی در استان نداریم. مدیریت تقاضا را با توجه شرایط کمبود شدید آبی باید لحاظ کنیم. بندرعباس در لیست وزارت نیرو در ردیف شهرهای با تنش آبی قرار گرفته و در زمره شهرهای قرمز قرار دارد.

مردم تغییر الگو و کاهش مصرف را جدی بگیرند

به گفته قصمی، مشترکان باید به این باور برسند که وضعیت آبی استان کاملا بحرانی و نگران کننده است و شرایط عادی نیست. اگر رفتار مصرفی همچون گذشته باشد و تغییری در روند مصرف ایجاد نشود با مشکل تامین آب از ابتدای تابستان امسال روبرو خواهیم شد.

مدیرعامل آب و فاضلاب شهری بندرعباس با تاکید بر اینکه برای خروج از وضعیت تنش آبی باید تمامی مردم کمک کنند. خاطرنشان کرد: با کنترل دستگاههای اجرایی مدیریت مصرف رخ نمی دهد، باید به این سطح از باور برسیم که همدیگر را باور کنیم. یک نگاه ملی داشته باشیم و در نحوه مصرف تغییر ایجاد کنیم.

وی افزود: برای تامین حداقل ۲ هزار ۱۵۰ لیتر در ثانیه آب مورد نیاز برای شهر بندرعباس طبق برنامه زمان بندی آب منطقه ای هرمزگان هزار و ۷۰۰ لیتر بر ثانیه تامین می شود که با توجه به نیاز ۲ هزار و ۵۰۰ لیتر بر ثانیه آب شهر بندرعباس، ۸۰۰ لیتر در ثانیه با  کمبود تامین آب شرب روبرو هستیم که این کمبود در سال گذشته ۴۰۰ لیتر بر ثانیه بود.

قصمی در ادمه با بیان اینکه بسیاری از صنایع در غرب شهر بندرعباس از آب شیرین کن برای تامین آب مورد نیاز صنایع استفاده می کنند، تاکید کرد: شرکت آب و فاضلاب شهری هرمزگان هیچ آب شربی را در اختیار صنایع غرب بندرعباس قرار نمی دهد.در حال حاضر پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، پالایشگاه بندرعباس، فولاد کاوه، فولاد هرمزگان، سیمان خمیر و منطقه ویژه خلیج فارس از طریق شیرین سازی آب دریا آب مورد نیاز خود را تامین می کنند.

آب مورد نیاز فضای سبز از پساب تامین شود

این مدیر حوزه آب در هرمزگان با ابزار نگرانی از تایمن آب در تابستان پیش رو، عنوان کرد: فعلا تعدیل فشار آب در ستور کار قرار داریم، از ساعت ۵ عصر تا ۷ عصر در این تعدیل فشار در مشترکان خانگی و دولتی اعمال می شود. هنوز جیره بندی و نوبت بندی آب در شهر بندرعباس نداریم و هنوز شروع نکرده ایم. اگر مردم همکاری کنند می توانیم تابستان ۹۷ را بدون قطعی و جیره بندی عبور کنیم.

وی اعلام کرد: تیم های بازرسی ویژه برای کنترل مصرف در سطح استان به خصوص شهر بندرعباس تشکیل داده ایم. که در سطح شهر بندرعباس اقدام به گشت زنی و بازرسی می کنند و هنوز شاهد هستیم که برخی از مردم فرش ها، خودروها و حتی حیاط را با آب شرب شستشو می کنند.

مدیرعامل آب و فاضلاب شهری هرمزگان با ابراز نگرانی از الگوی مصرف در شهر بندرعباس تصریح کرد: ۲۵ درصد مشترکان در استان بیشتر از نرمال کشوری مصرف می کنند و تغییری در مصرف خود ایجاد نکرده اند. ادامه این روند به کل جامعه و به خصوص ساکنان شهر بندرعباس لطمه وارد خواهد کرد.

وی با اشاره به اینکه آب و فاضلاب شهری آمادگی نصب لوازم کاهنده مصرف در منازل را دارد، افزود: هزینه پکیج های کاهنده مصرف ۵۰ هزار تومان است که طی دو سال به صورت اقساط بر روی فیش های پرداختی آب خواهد آمد و از مشترک کم خواهد شد. این دستگاهها هیچگونه احساس کم شدن آب را به مشترکان نخواهند داد. در اولین ماه مشترکان شاهد خواهند بود که با استفاده از این لوازم بین ۲۰ الی ۳۰ درصد مصرف آب آن ها کاهش خواهد یافت و هزینه کمتری بابت آب بها پرداخت خواهند کرد.

قصمی عنوان کرد: ۷۲ درصد آب شرب در مصارف خانگی، ۶ درصد در بخش دولتی و ۷ درصد در مصارف آبیاری فضای سبز است. طبق نامه ای که از سوی استانداری به تمامی دستگاهها ابلاغ شده است، موکلف شده اند ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف آب شرب آنها کاهش یابد. همچنین  ۷ درصد آب شرب متاسفانه در آبیاری فضای سبز شهر بندرعباس مصرف می شود که تقریبا ۱۲۰ لیتر در ثانیه است.

آب شیرین کن بندرعباس پایان تیرماه وارد مدار می شود

وی با بیان اینکه متاسفانه در بهای آب، نسبت به قیمت جهانی کمترین دریافتی آب بها را داریم، خاطرنشان کرد: دولت هم با جدیت وارد میدان شده است و برای کنترل بی آبی در شهرهای بزرگ به خصوص شهر بندرعباس هزینه های خرید آب از آب شیرین کن ها را پرداخت خواهد کرد. طبق توافق انجام شده دولت سالانه ۱۵۰ میلیارد تومان بابت خرید ۱۰۰ هزار متر مکعب آب از آب شیرین کن بندرعباس را پرداخت می کند.

به گفته قصمی، فاز اول آب شیرین کن بندرعباس با تولید ۲۰ هزار متر مکعب در روز از اول تیر ماه به صورت آزمایشی وارد مدار می شود و ۳۱ تیر رسما وارد شبکه آب خانگی بندرعباس خواهد شد و بخشی از کمبود آب رفع می شود اما مشکل تا زمان اتمام کامل آب شیرین کن ۱۰۰ هزار مترمکعبی بندرعباس و تامین بخشی از آب مورد نیاز از آب شیرین کن یک میلیون متر مکعبی پابرجا خواهد بود.

این نشست در حالی برگزار شد که مدیریت مصرف و توجه شهروندان به مصرف آب پیش از این هم مورد تاکید نماینده ولی فقیه در هرمزگان، استاندار هرمزگان و سایر مسئولان امور آب قرار گرفته بود.