اشاره: بانگاهی به آموزه های دینی بدست می آید که رعایت حقوق همسایه از سوی همسایه دیگر واجب بوده و این امر دو طرفه می باشد و اصولا کسی نمیتواند در ملک خود تصرفاتی انجام دهد که به دیگری ضرر برساند. گر چه نمیتوان کلیه روابط انسانها را با قانون تنظیم کرد و انتظار داشت تا هیچ تخلفی از آنها سر نزند اما مسلما با آشنایی نسبی  در خصوص حدود و حریم هر یک از همسایه ها نسبت به تصرفاتی که در ملک خود به عمل می اورد میتوان تا حدودی جلوی برخی از اختلافات را گرفت.

پرسش: اگر شاخه درخت همسایه وارد حیاط منزل ما شد آیا میتوان آن را قطع کرد ؟

پاسخ : برابر قانون اگر شاخه درخت کسی داخل در فضای خانه یا زمین همسایه شود باید از آنجا بازگردانده شود و اگر به این امر مبادرت نکرد همسایه میتواند آن را به سمت خانه ای که درخت در آن مستقر است بازگرداند و اگر امکان بازگرداندن شاخه نباشد همسایه میتواند آن را از حد خانه خود قطع کند .

پرسش: اگر به جای شاخه درخت ریشه آن وارد ملک همسایه شود چه باید کرد ؟

پاسخ : همانند مورد بالا عمل میشود.

پرسش: برای انجام این عمل آیا نیاز به مجوز قضائی یا مرجعه به نیروی انتظامی است؟

پاسخ : این امر محتاج به اقامه دعوی و کسب اجازه از دادگاه نیست البته بدیهی است که در صورت بروز اختلاف ( برای مثال صاحب درخت مدعی شود که همسایه بیش از حد و حریم خانه خود شاخه درخت را قطع کرده است و ...) طرفین حق مراجعه به دستگاه قضایی دارند.

پرسش: همسایه ای برای نوسازی آپارتمان مبادرت به گودبرداری میکند و به موجب این گودبرداری خانه همسایه مجاور ریزش میکند آیا برای این عمل باید خسارت بپردازد ؟

پاسخ : برابر قانون ماده 132 قانون مدنی هیچ کس نمیتواند در ملک خود تصرفی کند که مستلزم ضرر همسایه شود مگر تصرفی که به قدر متعارف باشد. پس اگر همسایه ای برای رفع حاجت یا دفع ضرر از خود چاهی برای فاضلاب حمام خود حفر کند و اتفاقا این عمل موجب ضرر همسایه  گردد مسئولیتی ندارد اما در مورد پرسش بالا باید گفت اولا : عمل همسایه برای نوسازی باید برای رفع نیاز یا ضرر از خودش باشد ثانیا این عمل گود برداری باید با رعایت مقررات شهرداری و رعایت سایر نکات ایمنی صورت گرفته باشد که در این صورت حتی اگر این عمل موجب ضرر دیگری شود مسئولیتی نخواهد داشت . اما اگر عمل نامبرده بدون در نظر گرفتن نکات ایمنی و اصول مقررات و آیین نامه های شهرداری و سایر مراجع ذیصلاح باشد مکلف به جبران خسارت خواهد بود.

پرسش: اگر مستاجر در ملک مورد اجاره تصرفی خارج از حد متعارف بنماید و موجب ورود خسارت به مالک ملک مجاور شود مالک ملک علیه چه کسی باید طرح دعوی کند ؟

پاسخ : مالک ملک باید علیه مستاجر اقامه دعوی کند اما اگر خسارت وارده ناشی از عمل مستاجر نبوده بلکه ناشی از وضعیت غیر متعارف ساختمان مورد اجاره باشد در این صورت باید علیه مالک ملک مورد اجاره اقامه دعوی کند.

پرسش: اگر همسایه ای در ملک خود پنجره ای به سمت خانه همسایه دیگر باز کند چه باید کرد ؟

پاسخ : اصولا هیچ کسی حق ندارد از دیوار خانه خود به خانه همسایه در باز کند اگر چه دیوار ملک اختصاصی خودش باشد ولی میتوان از دیوار اختصاصی خود روزنه یا شبکه باز کند و همسایه حق ندارد او را از این عمل منع کند البته در این حالت میتواند جلوی شبکه و روزنه دیوار بکشد یا پرده بیاویزد که مانع رویت شود. پس اگر همسایه ای مبادرت به ساخت طبقه دوم بر روی ملک خود کند به نحوی که این احداث موجب دید از پنجره یا تراس طبقه دوم به خانه مجاور شود این عمل با رعایت موازین و مقررات ساخت و ساز منعی ندارد و همسایه مجاور میتواند جلوی پنجره را دیوار بکشد یا پرده آویزان نماید.

پرسش: چنانچه عمر مفید یک آپارتمان سه طبقه به پایان رسیده باشد و از ساکنین آن فقط مالک طبقه اول یا دوم حاضر به تجدید بنا نباشد چه باید کرد ؟

پاسخ : در صورتی که به تشخیص سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری عمر مفید ساختمان به پایان رسیده و یا به هر دلیل دیگر ساختمان دچار فرسودگی کلی شده باشد و بیم خطر یا ضرر مالی و جانی برود و اقلیت مالکان قستمهای اختصاصی در تجدید بنای آن موافق نباشند آن دسته از مالکان که قصد بازسازی مجموعه را دارند میتوانند با حکم دادگاه با تامین مسکن استیجاری مناسب برای مالک یا مالکانی که از همکاری خودداری می ورزند نسبت به تجدید بنای مجموعه اقدام کنند و پس از پایان عملیات بازسازی و تعیین سهم هر یک از مالکان از بنا و هزینه های انجام شده سهم آنها را به اضافه اجاره بهای که برای مسکن اجاری آنها پرداخت شده از اموالشان از جمله همان واحد ساخته شده برداشت کنند.

پرسش: این کارشناسان چگونه تعیین میشوند ؟

پاسخ: با توافق مالکان و در صورت عدم توافق با درخواست مدیر یا هات مدیره وزارت مسکن و شهرسازی اقدام به انتخاب کارشناسان رسمی دادگستری خواهد کرد.

پرسش : در صورت عدم تخلیه واحد از سوی مالک یا مالکان مخالف چه باید کرد ؟

پاسخ: مالکی که از همکاری برای تخلیه واحد متعلق به خودش خودداری میکند با درخواست مدیر یا مدیران مجموعه از رئیس مجتمع قضائی محل وقوع آپارتمان و پس از احراز تامین مسکن مناسب برای او توسط سایر مالکان دستور تخلیه آپارتمان صادر میشود./ج