قدرت مظاهري*

دهه ي شصت و روزهاي آغازين جنگ تحميلي هشت ساله، يكي از دلهره آورترين و وحشت انگيزترين لحظات روز يا شب، لحظاتي بود كه صداي كركننده ي آژيري از راديو و بلندگوهاي كوچه و محل پخش مي شد و همه را به پناه بردن به پناهگاه فرا مي خواند: " شنوندگان عزيز؛ توجه فرماييد، توجه فرماييد، علامتي كه هم اكنون مي شنويد، اعلام خطر يا وضعيت قرمز است  و معني و مفهوم آن اين است كه حمله هوايي انجام خواهد شد. محل كار خود را ترك و به پناهگاه برويد. "
با اعلام وضعيت قرمز، آدم ها دسته دسته همراه با خانواده و عزيزان خود، هراسان و مضطرب به اين سو و آن سو مي دويدند بلكه مفر و ملجايي پيدا نموده و از شر بمباران هوايي دشمن در امان مانند . پناهگاه هاي عمومي و دسته جمعي نظير زيرزمين ساختمان ها يا سازمان ها براي همين كار اختصاص يافته بود. لحظاتي پس از اعلام وضعيت قرمز بود كه آتشبارهاي ضدهوايي شروع به شليك بسوي آسمان مي كردند و گاهگاهي از ميان روزنه يا شكافي در ديوار، هواپيماهاي بمب افكن دشمن بصورت نقاطي محو و مبهم در آسمان ديده مي شدند كه چرخ زنان قصد گريز از آتش پدافندهاي هوايي را داشتند. شب ها اما هنوز اين هجوم تلخ، گزنده تر و دلهره آورتر مي شد. نيمه شب و در حاليكه همه در خوابي خوش بودند، يكباره برق همه مكان هاي شهر قطع مي شد و فقط صداي مرگ آور آژير قرمز بود كه از بلندگوها بگوش مي رسيد. شهروندان كه در ميانه ي خواب و استراحت شبانه شان، به پناهگاه خاصي دسترسي نداشتند، مجبور بودند بچه هاي خسته و خواب آلودشان را در آغوش گرفته و منتظر اصابت راكت يا موشك دشمن به نقطه اي از نقاط شهر، چشم به سقف خانه شان بدوزند. نقطه اي در دوردست يا آنقدر نزديك كه سقف خانه آنها را هم بلرزاند و يا ناگوارتر از همه اينكه، به همان خانه اصابت كرده و همه اعضاي خانواده را با همديگر به كام مرگ بفرستد.
پس از چنين حادثه تلخي كه به فرار يا سقوط بمب افكن هاي دشمن مي انجاميد، آژير ديگري از بلندگوها در كوچه و خيابان مي ريخت كه اصطلاحا آژير سفيد نام داشت. آژير سفيد، علامتي بود كه مخاطبان خود را به وضعيت ايمن و بي خطر وعده داده و از آنها مي خواست كه بدون دغدغه و با آرامش خاطر، كار و زندگي معمولي خود را از سر گيرند.  
جستاري كوتاه درباره روزها و شب هاي روزگار جنگ هشت ساله و سير در خاطرات كساني كه اين لحظات را از نزديك تجربه كرده اند، مي تواند هراس و اضطراب آن روزها و آن شب هاي جهنمي را بهتر تصوير كرده و از اين طريق مي توان آدم هاي بي پناهگاه آن دوران را بهتر درك كرد.
شرايطي كه اين روزها تجربه مي كنيم اما، دقيقا مشابهت بسيار زيادي با همان لحظات شكننده و اضطراب آور روزهاي جنگ دارد. از فحواي كلام رقباي روحاني، چنين برمي آيد كه بي لحظه اي درنگ بايد بدنبال يافتن پناهگاهي براي خود و عزيزان مان باشيم. عملكرد، گفتار، رفتار و كردار آدم هاي مقابل روحاني، چنان واضح و روشن – همانند بمب افكن هاي دشمن - در فضاي خاكستري اطراف مان پرسه مي زنند كه هر كدام مان بايد براي دوري از تركش راكت هاي آن، پناهگاهي يافته و  آينده ي خود و نزديكان مان را تضمين نماييم.

شايد در دهه ي شصت و در مقابله با هجوم هوايي دشمن، پناهگاه هاي مساعد و مناسبي در اختيار شهروندان نبود كه با پناه گرفتن در آنها، از شر اين حملات در امان مانند اما امروز، صندوق هاي راي، پايگاه و پناهگاه مناسبي براي مقابله با چنين لحظه هاي وحشت و ارعابي هستند. قطعا اگر همگي مان در 29 ارديبهشت با اثر انگشت بنفش مان تعرفه ها را امضاء كنيم، بي آن كه هيچ گونه تلفاتي داده باشيم، در روز 30 ارديبهشت، مي توانيم دوباره شنونده ي آژير سفيد باشيم. آژير ملايم و آرامبخشي كه دگرباره امنيت و آرامش را براي ما و عزيزان مان به ارمغان خواهد آورد.