اتحاد خبر:*احیانا اگر مدارک و مستنداتی باشد به آنها گفته ‌می‌شود و اگر مدارک و مستندات جدیدی داشته باشند، از آنها دریافت و بررسی می‌شود. هنوز در رابطه با انتخابات گذشته، افرادی مراجعه می‌کنند و مدارک و مستندات خود را ارائه می‌دهند یا وضعیت صلاحیت خود را از ما جویا می‌شوند. تاکنون حدود ۱۲۰ نفر مراجعه و کار‌شناسان ما با آنها صحبت کرده و توضیحات آنها را هم شنیده‌اند یا توضیحاتی به آنها داده‌اند. مستندات لازم نیز به آنها ارائه شده است. ما به کسی غیر از خود داوطلبان این مدارک و توضیحات را نمی‌دهیم. برخی گفته بودند نمی‌دانند به چه دلیلی رد صلاحیت شدند برخی از این افراد که تعدادشان به ۱۲۰ نفر می‌رسد، به ما مراجعه کردند و نظراتشان شنیده شده و توضیحاتی به آنها داده شده است.

همیشه اختلاف ‌نظر علمی در شورای نگهبان داشته‌ایم. این از قبل هم وجود داشته است. این اختلاف نظر علمی هیچ قبحی ندارد، پسندیده هم هست. امری ضروری است که در یک مجمع کار‌شناسی مثل شورای نگهبان مورد نیاز است. همه باید بتوانند نظرشان را آزادانه بدهند. از این جهات هیچ اختلافی نداریم البته بعد از آن هم وقتی از جلسه شورای نگهبان خارج می‌شویم همه با یکدیگر دوست هستیم و احترام یکدیگر را داریم.

فکر می‌کنم سخنگو باید نظرات شورای نگهبان را بیان کند نه نظرات شخصی خودش را. گاهی اوقات سؤالاتی در نشست‌های خبری به صورت بداهه مطرح می‌شود و ما باید پاسخ آن را بدهیم. آنچه از سوابق در ذهن من هست را تلاش می‌کنم با تجربه گذشته و رویه شورای نگهبان پاسخ دهم. ممکن است در مواقعی هم اعضای شورای نگهبان پاسخی را که من به خبرنگاران می‌دهم قبول نداشته باشند.

تعداد مصادیق عدم التزام به اسلام و ولایت فقیه بسیار اندک است. اما مثل این است که اگر به جرمی که در قانون برای آنها مجازات تعیین شده، قوه قضائیه رسیدگی کند، بگوییم چرا قوه قضائیه آن‌قدر حکم صادر می‌کند. قانون این مسئله را تعیین کرده است و قانون‌گذار گفته است که اگر افراد این شرایط را نداشته باشند، نمی‌توانند وارد انتخابات شوند.

ما از اینکه یک نفر هم رد صلاحیت شود، از نظر شخصی نه‌تنها خوشحال نمی‌شویم، بلکه ناراحت هم می‌شویم. مایل نیستیم حتی یک نفر رد صلاحیت شود؛ بنابراین از جهت شخصی تمایلی به این کار نداریم اما از جهت تکلیفی که قانون‌گذار برای ما تعیین کرده، ناچار هستیم در چارچوبی که قانون‌گذار برای ما تعیین کرده است، عمل کنیم.

هیچ‌گاه در شورای نگهبان نیامده‌ایم علامتی بزنیم که چه کسی اصلاح‌طلب است و چه کسی اصولگراست. چه کسی چپ است و چه کسی راست. تنها چیزی که ما در قانون انتخابات داریم، وابستگی به احزاب، گروه‌های منحله و غیرقانونی است. سایر گروه‌هایی که در چارچوب نظام فعالیت می‌کنند، شورای نگهبان نه حق دارد به ‌عنوان فعالیت آنها اقدامی انجام دهد، نه تا به حال دنبال این کار بوده است. اینکه چرا در یک جناح این موارد بیشتر است و در جناح دیگر کمتر است، باید برویم در فراوانی این موارد در گروه‌های مختلف بسنجیم و یک کار کار‌شناسی و جامعه‌شناسی انجام دهیم، اما شورای نگهبان مستنداتی که در اختیار دارد کاملا قانونی است.

یک زمانی فردی از من خواست به عملکرد شورای نگهبان نمره بدهم و من نمره ۱۷ را به شورای نگهبان دادم. اگر درصد نمرات را در نظر بگیریم، این نمره بسیار خوب است، طبیعتا هر دستگاهی اشکالاتی دارد که بخشی از این اشکالات ساختاری است.

زمانی که وارد شورای نگهبان شدم یک آسیب‌شناسی کردم و برخی رویه‌ها را کنار گذاشتیم، برخی افراد را جابه‌جا کردیم به خاطر اینکه فکر می‌کردیم آنها مانع انجام وظایف قانونی شوراي نگهبان هستند و این کار‌ها انجام شده است.

شورای نگهبان هم مثل بقیه نهاد‌ها بحث بهره‌وری را در عملکرد خود مطرح و بررسی می‌کند و تلاش دارد رویه خود را بهتر کند و ساختار‌ها را اصلاح کند. همه این کار‌ها برای شورای نگهبان هم مثل بقیه نهاد‌ها انجام می‌شود، اما اگر بگوییم چون این اشکالات وجود دارد، پس تمام تصمیم‌های شورای نگهبان نادرست و غیرواقع است هم اشتباه است. ما به دستگاه‌های مختلف‌ متفاوت نمره می‌دهیم بخش عمده اشکالات موجود به قانون برمی‌گردد که باید اصلاحاتی انجام پذیرد، حجم زیادی از مشکلات به موارد قانونی برمی‌گردد. اگر ما بتوانیم قوانین را اصلاح کنیم و متصدیان امر، ازجمله قوای مجریه و مقننه قوانین خوبی را تصویب کنند، ان‌شاءالله بسیاری از این ابهام‌ها در آینده حل خواهد شد. البته معتقدم اشکالاتی هم به عملکرد اعضا و برخی ساختار‌ها وجود دارد، اما مشکلات عمده به قانون بازمی‌گردد.

تا دو دوره قبل انتخابات که برگزار می‌شد، هیچ کسی در شورای نگهبان از طرف کاندیدا‌ها حضور نداشت. از انتخابات ۸۸ بود که دیدیم برای اعتمادسازی بیشتر، بهتر است از نمایندگان نامزد‌ها دعوت کنیم تا به شورای نگهبان بیایند و از نزدیک روز انتخابات بر شمارش آرا و نظارت شورای نگهبان ناظر باشند. هر چهار نامزد هم نمایندگان خود را معرفی کردند و ما در شورای نگهبان برای آنها امکانات لازم ارتباطی را فراهم کردیم و آنها هم حضور داشتند. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ هم همین مسئله تکرار شد و نمایندگان نامزد‌ها در شورای نگهبان حاضر شدند و اخبار را رصد می‌کردند، اگر به آنها گزارش‌هایی می‌رسید، به ما می‌دادند و بررسی می‌کردیم. به نظر من این اقدامی بود که شورای نگهبان برای ایجاد اطمینان بیشتر و اعتماد نامزد‌ها انجام داد تا از نزدیک نظارت بر انتخابات را هم داشته باشند. در ‌‌نهایت هم با رضایت کامل، این نمایندگان شورای نگهبان را ترک کردند. فیلم‌ها و یادداشت‌های این مسئله هم موجود است.

باید ببینیم کدام‌یک از این هیأت‌ها منطبق بر مفاد قانون اقدام کرده‌اند. آماده هستیم مدارک خود را ارائه دهیم و بگوییم چه تعداد از ثبت‌نام‌کنندگان مشکل مدرک تحصیلی داشتند و هیأت‌های اجرائی آنها را تأیید کرده‌اند و چه تعداد مشکلات بندهای ماده ۲۸ را داشته‌اند و هیأت‌های اجرائی آن را نادیده گرفته‌اند. این مسئله کاملا اثبات‌شدنی است.

در انتخابات ۹۲ خود بنده به حدود هشت نفر این موضوع را اعلام کردم که رد صلاحیت شده‌اند و اگر می‌خواهند، انصراف دهند. همه این افراد هم از چهره‌های شناخته‌شده بودند.

به سیدحسن خمینی قبل از اعلام رسمی گفته شد رد صلاحیت شده است. آن زمان مسئولیت نداشتم اما طبق آنچه سؤال کرده‌ام به بنده گفته شده که به ایشان اطلاع داده شده بود و از طرف اعضای شورای نگهبان به آنها گفته شده و هم اداره انتخابات شورای نگهبان از طریق تماس تلفنی و پیامک به ایشان اعلام کرده، اما از جزئیات خبری ندارم.

خوشبختانه قالب مذاکرات شورای نگهبان منتشر شده یا در حال چاپ است و افراد می‌توانند به صورت رسمی شاهد آن باشند اما مذاکرات مربوط به انتخابات به دلیل اینکه با حیثیت افراد و مسائل پنهان افراد ارتباط دارد، آقایان معتقدند شرعا و قانونا هیچ تکلیفی نیست و در برخی از موارد هم برای انتشار آن ممنوعیت دارند. برای همین درباره مشروح مذاکرات مربوط به انتخابات مطلبی منتشر نخواهد شد اما درباره قوانین این اتفاق می‌افتد و پژوهشکده شورای نگهبان هم کارهای خوبی انجام داده و در حال چاپ است.

ما فکر می‌کنیم تصمیم‌هایمان قانونی است و اعلام می‌شود. نهادهایی که باید بپذیرند هم می‌پذیرند و هرکجا لازم باشد سخنگوی شورای نگهبان توضیحاتی را ارائه می‌کند، ولی حجم حمله‌ها هم نسبت به شورای نگهبان کم نیست. درخواست ما از شما به‌عنوان یک متولی رسانه این است که شورای نگهبان را کمک کنید، نقد‌ها را منصفانه بیان کنید و در جایی که لازم است از شورای نگهبان حمایت کنید.

آیت‌الله جنتی در داخل شورا در زمینه حمایت از احمدی‌نژاد هیچ نقشی نداشتند، البته نمی‌توان فراموش کرد که ایشان دبیر شورای نگهبان است. ممکن است برخی این برداشت را داشته باشند که صحبت‌های آیت‌الله جنتی جانبدارانه است اما در شورای نگهبان نسبت به ایشان چنین نظری وجود ندارد. همان‌طور که دیدیم در سال ۸۴ افراد مختلفی کاندیدا بودند و آرای مختلفی داشتند و آیت‌الله جنتی نقشی در این زمینه نداشتند. البته غالبا هم افراد خارج از مسئولیت خود صحبت‌هایی می‌کنند. چند  درصد از این صحبت‌ها این‌طور برداشت شده که ایشان جانبدارانه صحبت کرده‌اند؟ یا چنددرصد براساس این نظر به آقای احمدی‌نژاد رأی داده‌اند؟ اگر همه اینها را کنار هم بگذاریم می‌بینیم که این مطلب مهمی نیست که بخواهد آن‌قدر به آن پرداخته شود.

خیلی از رؤسای قوای ما سخنرانی‌شان از آیت‌الله جنتی تند‌تر است. ایشان واقعا سخنرانی جناحی به آن مفهومی که شما می‌گویید نداشته است. لااقل می‌توانم این را درباره دوره‌ای که خودم در شورای نگهبان حضور داشتم بگویم صحبتی نشده که به خاطر آن به آیت‌الله جنتی تذکری داده شود. زمانی که دو نفر از اعضای شورای نگهبان هم‌زمان عضو هیأت دولت هم بودند و در سخنرانی‌های رئیس‌جمهور وقت هم شرکت می‌کردند، تذکر دادیم جز این تذکر دیگری داده نشده است.

گاهی خود ما به‌عنوان یک شخص هم تعجب می‌کنیم وقتی می‌بینیم فردی رأی آورده یا رأی نیاورده است اما به‌هرحال مجموع آرا نتیجه‌ای است که شورای نگهبان باید اعلام کند. ممکن است ما با رد یا تأیید صلاحیت فردی مخالف باشیم و تلاش خود را هم برای مجاب‌کردن دیگر اعضا انجام دهیم ولی وقتی موضوعی حائز اکثریت آرا شد، ما باید تابع نظر جمع باشیم؛ این قسمت مهم‌ترین بخش کار شورای نگهبان است که تاکنون همه اعضا به آن وفادار بوده‌اند و از آن تبعیت کردند و خدشه‌ای به آن وارد نیست.

شورای نگهبان بحثی درباره احمدی‌نژاد نداشت و اگر قرار بود بحثی باشد، موقع انتخابات مطرح می‌شد؛ من هم نمی‌توانم از الان پیش‌بینی کنم که اگر ایشان وارد انتخابات می‌شد، چه وضعیتی پیدا می‌کرد.

نامه عذرخواهی مرتضوی درباره اتفاقات کهریزک خیلی دیر بود. هرکسی اگر تخلفی مرتکب شد، مخصوصا از مسئولان، بهتر است در زمان خود و هرچه سریع‌تر مسئله را بیان کند و درصدد جبران آن برآید؛ اینکه این اتفاق همین الان هم صورت گرفته است، به نظر می‌رسد کار خوبی بوده ولی مربوط به زمان گذشته است و خیلی برای این کار دیر بوده است./م