مختار فیاض

در چهار بخش گذشته به تفصیل راجع به واژه هایی سخن گفتیم که در متون ادبی کهن مورد استفاده قرار می گرفتند ولی امروزه بنا به دلایلی، در متون معاصر و محاورات عموم جزء واژه های کم کاربرد به شمار می روند.خوشبختانه برخی از این واژه ها همچنان میان مردم مناطقی از استان بوشهر،کاربرد دارند.بنده در این گفتار کوتاه،به چند واژه ی دیگر از این دست اشاره می کنم：
۱-جلد(jald)：این واژه در متون کهن به معنی چابک و تند به کار رفته است و ما امروز همچنان شاهد استعمال این واژه در محاورات مردم تمام نقاط استان هستیم.فردوسی بزرگ در قرن چهارم این واژه را چنین در شعر خود می آورد：
بدو گفت بندوی کای کاردان
مرا زیرک و "جلد"و هشیار دان
و سدیدالدین محمدعوفی،نویسنده قرن ششم و هفتم در "جوامع الحکایات"می نویسد："چه او مردی(جلد)است و قوی و در کارهای جنگ و لشکری،نظیر ندارد..."
۲-قیماق(ghimagh):قیماق همان سر شیری است که پس از گرم کردن شیر،روی سطح آن دلمه می بندد.این واژه در بعضی از مناطق استان بوشهر،خصوصا در بخش های ارم و بوشکان دشتستان،همچنان کاربرد دارد.ملا فوقی یزدی شاعر قرن یازدهم این واژه را در شعر خود به کار می برد：
ز یمن نان جوین و پیاز و فقر زنم
هزار گونه مقشر،به سبلت"قیماق"
۳-پرسم(parsom):این واژه که هم اکنون در مناطق مختلف استان ما خصوصا در دشتستان و دشتی کاربرد دارد؛به معنی آردی است که بر خمیر می پاشند تا نچسبد.ابو اسحق اطعمه شاعر و نقیضه سرای قرن هشتم و نهم واژه ی پرسم را در اشعار طنز خود استفاده کرده است：
نمک گشت چون سرکه،رویش سیاه
خمیرش ز "پرسم"به سر ریخت کاه
۴-علیق(aligh):این واژه به معنی علوفه ی مورد نیاز چهاپایان است و هنوز در مناطق مختلف استان بوشهر خصوصا دشتستان،دیلم،گناوه و...استعمال می شود.محمد بیغمی نویسنده قرن هشتم و نهم در کتاب داراب نامه می نویسد："در آن بیابان،پراکنده گشتند و مرکبان،بی (علیق )مانده بودند..."