سلطان محمود به مانند همه ی شاهان و سلاطین علاقه وافر به مدح و اشعار ستایش آمیز داشت و ارزش و احترام فردوسی را چنانکه شایسته بود قدر ندانست و آنگاه که پشیمان گشت و در صدد جبران بر آمد هدایا فرستاد ولی دیگر دیر شده بود و جنازه ی حکیم بر دوش مردمان تشییع می شد و تنها دخترش هم هدایا را پس فرستاد.

حکیم ابوالقاسم فردوسی از همان کودکی علاقمند به علم آموزی و تاریخ مربوط به گذشته ی ایران بود و همه ی عمر را بر این عشق نهاد،چنانکه سی سال تمام را جهت سرودن شاهنامه صرف نمود و همواره از دروغ و چاپلوسی به دور بود و هیچ گاه سخنانش را به هجو و کلمات غیر اخلاقی نیالود و همه ی تلاش و کوشش خود را بر آن داشت تا زبان زیبای پارسی را باز نمایاند. شاهنامه این اثر همیشه ماندگارکه حدود شصت هزار بیت دارد را درسه دوره اساطیری،پهلوانی و تاریخی سروده است: دوره اساطیری:از عهد کیومرث تا ظهور فریدون ادامه دارد،تمدن ایرانی در این زمان تکوین می یابد و در این دوره غالب جنگ ها جنگ های داخلی است و در پایان ضحاک دشمن پاکی و سمبل بدی به حکومت می رسد اما سرانجام پس از هزار سال فریدون به کمک کاوه آهنگر و حمایت مردم او را از میان بر می دارد و دوره جدید آغاز می شود. دوره پهلوانی(حماسی):از پادشاهی فریدون شروع می شود و دلاورانی مانند:زال ،رستم،سهراب ظهور می کنند و در نهایت با مرگ رستم این دوره پایان می یابد. دوره تاریخی: که با ظهور بهمن آغاز می شود و سپس داراب و دارا به پادشاهی می رسند. در این زمان اسکندر به ایران حمله می کند و دارا که همان داریوش سوم است را شکست می دهد و به جای او به تخت می نشیند،سپس دوره اشکانیان و ساسانیان آغاز می گرددو آن گاه حمله مسلمانان و با شکست ایرانیان شاهنامه به پایان می رسد. آری این اثر همیشه جاودان فروسی :شاهنامه را مهمترین سند عظمت زبان فارسی و بارزترین مظهر شکوه فرهنگ و تمدن ایرانی،خزانه لغت و گنجینه ی ادبیات فارسی،حافظ راستین سنت های ملی و شناسنامه قوم ایرانی وعامل ماندگاری عناصر مثبت فرهنگ آبا و اجدادی ما در طوفانهای حوادث نامیده اند و سند گرانقدر و گرانبهایی است که سرزمین آزادگان(ایران)گرچه در طول دوران ها همواره مورد تهاجم قرار گرفته ولی پهلوانانش با تمام توان در دفاع از موجودیت کشور و ارزشهای عمیق انسانی مردمانش بر می خیزند و جان بر سر این کار می دهند.

این یادداشت ادای دینی به حکیم طوس،حکیم سخن،ابوالقاسم فردوسی توسی که 1074 سال قبل در روستای پاژ از توابع توس زاده شد و در نزدیک به هشتاد سال عمر همواره همگان را به بیداری و درس گرفتن از روزگار فراخوانده است.

25اردیبهشت روز بزرگ داشت فردوسی گرامی باد./ب