
محمدجعفر مقدس (معاون قضایی رئیس کل دادگستری استان بوشهر)
اتحاد جنوب : به طور کلی وراث را به سه طبق می توان تقسیم نمود؛ طبقه اول شامل پدر، مادر، فرزندان و همسر متوفی می شود؛ که در صورت وجود وراث طبقه اول، ارث به طبقه دوم تعلق نمی گیرد؛ و همسر متوفی در تمامی طبقات از وی ارث می برد. البته در صورتی که فرزند یا فرزندان متوفی فوت کرده باشند، ارث به نوه های او می رسد، و در صورت فوت نوه، به فرزندان نوه تعلق خواهد گرفت. فرض اول این است که اگر تنها وارث متوفی از طبقه اول مادر او باشد، تمامی ارث را مادر می برد و به وراث طبقه دوم و سوم (مانند برادر و خواهر) نمی رسد. در فرض بعد، اگر تنها وارث متوفی از طبقه اول، پدر او باشد؛ تمام ارث به پدر تعلق خواهد گرفت. اما اگر از وراث طبقه نخست پدر و مادر هر دو زنده باشند، سهم پدر دو سوم، و سهم مادر (در صورت عدم وجود حاجب) یک سوم از کل ترکه خواهد بود. ولی اگر برای مادر حاجبی وجود داشته باشد، سهم مادر یک ششم، و سهم پدر پنج ششم خواهد بود. در فرض بعد اگر متوفی پدر و مادر نداشته و دارای فرزند باشد؛ نحوه ارث بردن فرزند یا فرزندان او به این شرح است: در این صورت اگر متوفی فقط یک پسر و یا فقط یک دختر داشته باشد، تمامی ارث به دختر یا پسر متوفی تعلق می گیرد و در صورتی که پسر و دختر هر دو وجود داشته باشند، پسر دو برابر دختر ارث می برد؛ و اگر فقط چند دختر و یا فقط چند پسر وجود داشته باشد، ارث به طور مساوی بین آن ها تقسیم خواهد شد. در فرض بعد اگر متوفی هم پدر، هم مادر و هم اولاد داشته باشد؛ نحوه تقسیم ارث بین آن ها به این شکل خواهد بود: در این صورت اگر پدر، مادر و چند پسر وجود داشته باشد، پدر و مادر هر کدام یک ششم، و مابقی ارث به صورت مساوی بین پسران متوفی تقسیم می شود؛ اگر پدر، مادر و یک پسر وجود داشته باشد، از ترکه متوفی، پدر و مادر هرکدام یک ششم، و مابقی به پسر تعلق می گیرد؛ اگر پدر، مادر و چند دختر و چند پسر وجود داشت، از ترکه متوفی، به پدر و مادر هر کدام یک ششم، و مابقی بادر نظر گرفتن قاعده (دو برابر بودن سهم پسران نسبت به سهم دختران) بین دختران و پسران متوفی تقسیم می شود؛ و اگر پدر، مادر و یک دختر وجود داشت، نصف ترکه به دختر تعلق می گیرد، یک ششم به پدر و یک ششم نیز به مادر تعلق می گیرد، که یک ششم باقیمانده به نسبت سهم هر کدام بین آن ها تقسیم می شود و در صورتی که مادر حاجب داشته باشد، از یک ششم باقیمانده هیچ سهمی نخواهد داشت. در صورتی که پدر، مادر و دو یا چند دختر برای متوفی وجود داشته باشد، به پدر و مادر متوفی هر کدام یک ششم تعلق می گیرد و دو سوم باقیمانده نیز به صورت مساوی بین دختران تقسیم می شود؛ و اگر پدر یا مادر وجود نداشت، یک ششم باقیمانده بین پدر یا مادر و دختران بر اساس سهم شان تقسیم می شود. اگر متوفی (زوج) اولاد و یا اولاد اولاد داشت، زن یک هشتم ارث می برد و در صورتی که متوفی اولاد و یا اولاد اولادی نداشته باشد، زن یک چهارم ارث می برد. در صورتی که زن فوت کرده باشد و اولادی نداشته باشد، نصف ترکه به شوهر تعلق می گیرد؛ و اگر زن متوفی دارای فرزند بود، شوهر او یک چهارم ارث می برد./م
(سوالات حقوقي خود را از طريق پيام کوتاه به شماره 09364949924 براي ما ارسال کنيد و پاسخ آن را در ستون مسائل حقوقي نشريه شماره بعد دریافت کنيد.)
تهیه و تنظیم : مسعود برزیده