راضیه عقیلی مهر

«سرزمین صبر» عنوان دفتر شعری است که «محمود یوسفی» شاعر خوش ذوق استانیدر پاییز 92 منتشر کرده است. این کتابِ 126 صفحه ای که از دو بخش شعر و عکس تشکیل شده، از سوی انتشارات صحیفه خرد ـ قم در 1000 جلد و با قیمت 6000 تومان چاپ شده و هم اکنون در کتاب فروشی هادر اختیار علاقه مندان قرار دارد.

«یوسفی» این کتاب را به مناسبت چهلمین سال کوچ اجباری اهالی روستای جفره ی علیباش تهیه و تدارک دیده است. وی 40 سال پیش به همراه خانواده و همه ی اهالی روستای جفره ی علیباش، برخلاف میل باطنی اش و اجبار حکومت وقت، ترک زادگاه می کند و در مکان دیگری از بوشهر سکونت می یابد. این کوچ نابهنگام و اجباری چنان برای او و دیگر اهالی روستا سخت و رنج آور است که حتی با وجود گذشت سال های بسیار و جاودانگی خاطرات آن دوره؛ همچنان دلتنگی هایش او را وادار می سازد تا دغدغه هایش را در قالب شعر بسراید.

در بخشی از پی نوشت های کتاب برای معرفی محله جفره آمده: «در حومه ی بوشهر و ساحل دریا دو روستا/محله به نام «جفره» وجود داشت: یکی به اسم «جفره ماهینی» که هنوز هم وجود دارد و در سال های اخیر به شکل اساسی نوسازی شده و تقریبا هویت سنتی خود را از دست داده است و دیگری «جفره ی علیباش» که در طرح توسعه ی پایگاه ششم شکاری نیروی دریایی شاهنشاهی در سال 1352 به کلی ویران شد و امروزه اثری از آن نیست.»

«یوسفی»در اشعارخود به صمیمیت و سادگی مردم روستا در برخورد با یکدیگر می پردازد، روابطی که در زندگی پرشتاب و ماشینی امروز به شکلی کم رنگ و حتی بی رنگ درآمده است. او با یادآوری آن دوران و با بیانی ساده و بی آلایش به شب نشینی های مردم روستا، برپایی مراسم تعذیه و عزاداری، خوش نوازی سازو نغمه های محلی، نان محلی و گرمای آتشگون تنورهایدستی، بانگ اذان پیرمرد روستا، نجابت زنان و مردان دلیر و دیگر خاطراتیکه وی همه ی آن ها را در قالب کلمات آهنگین به تصویر می کشد. دل تنگی و علاقه ی عمیق «یوسفی» به جفره علیباش با تصویرسازی و داستان پردازی ساده ی شاعرانه اش به گونه ای است که مخاطبانِ هم فکرش را هم با حال و هوای خودش همراه می سازد. 

به دلیل بومی بودن برخی واژه های به کار رفته در اشعار،شاعر در پایان بخش شعری، معانی واژه های بومی و ناشناخته را ذیل «پی نوشت ها» می آورد تا به درک و فهم بهتر آن کمک کند.

از آنجا که عکس ها، گنجینه ای ارزشمند از داده های فرهنگی، اجتماعی و تاریخی یک ملت و جامعه هستند؛بخش دوم کتاب شامل عکس هایی از خاندان «محمود یوسفی» و دیگر مردمان باارزشی که ریشه ای عمیق در شکل گیری و دوام میراث و هویت فرهنگی و اجتماعی این استان داشته اند.

محوریت موضوعی شاعرِ «سرزمین صبر» همان طور که از نام کتاب نیز هویداست مردم و سرزمین مادری اوست و انگیزه ی شکل گیری اشعار و چاپ آن ها به عنوان یک اثر فرهنگی، تعلق خاطر نویسنده نسبت به زادگاهی است که اگر چه از صحنه ی فیزیکی و مادی روزگار محو شده اما از صحنه ی ذهنی و معنوی بازماندگان و علاقه مندانش محو نخواهد شد.

سرزمین صبر

«در پسینگاهی که خوابم دل ربود / برد تا آنجا که نامش «جُفره» بود

مرغک دل بال هایش باز کرد/ باز آهنگی دگر خوش ساز کرد

تا که پروازی ز نو آغاز شد / رقص و ساز خوش تری آواز شد

پر زنان رفت و به آبادی رسید/ تا خیالم کوچه هایش دل دوید

گو نوای دلبری آمد به گوش/ دیگ دل پُر خاطرات آمد به جوش

در پی جُفره «علیباش» نام او /خوش درخشیدی تو مه بر بام او...