بهرام نکیسا

آنچه که پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) بر حضرت زهرا (س)، امام علی (ع) و اصحاب و یاران نبی مکرم اسلام (ص) در دوران تنهایی آن حضرت و غربت اسلام گذشته است، برای هر انسان دارای احساس مسئولیت و مصلحی در جامعه، پر عبرت است.

حضرت فاطمه (س) به دلیل شرایطی که پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) بر جامعه واقع و حاکم شده بود، با حضور در مسجد مدینه سخنرانی روشنگرانه و تاریخی، بیان فرمودند.

در آن سخنرانی مهم حضرت زهرا (س) به:
۱- محروم نمودن آن حضرت از حق مسلم مالکیت فدک.
۲-دفاع از امام و جانشین واقعی پیامبر اسلام (ص).
۳- غفلت از آموزه های قرآن و بازگشت به شیوه حکمرانی پیش از بعثت پیامبر اسلام (ص) در جامعه در پی بی توجهی به سفارش و توصیه حضرت محمد (ص) در غدیر خم؛ هشدار، اعتراض و اشاره داشتند.

در واقع می توان گفت که بدلیل موضوع سوم، غفلت از آموزه های قرآن بود که دو موضوع اول و دوم، غصب فدک و نادیده گرفتن حق جامعه و جانشینی امام علی (ع) صورت گرفت.

حضرت محمد (ص) فرموده است:
«من در میان شما دو امانت نفیس و گرانبها می‌گذارم یکی کتاب خدا قرآن و دیگری عترت و اهل بیتم. تا وقتی که از این دو تمسک جویید، هرگز گمراه نخواهید شد و این دو یادگار من هیچ‌گاه از هم جدا نمی‌شوند. تا کنار چشمه کوثر بر من وارد شوند.».

آیات قرآن هر یک دنیائی از حکمت و موجب بیداری و هدایت کننده انسان و جامعه به راستی و درستی و حضرت زهرا (س) و امام علی (ع) و فرزندان بزرگوار ایشان، عترت و اهل بیت پیامبر اسلام (ص) می باشند.

در غفلت از آموزه های قرآن، اخلاص، پاک دستی و فراموش نمودن گذشته و ویژگی‌ها و خصوصیات مورد نیاز حکمرانی یک جامعه است که علیرغم همه تلاش های به ظاهر شبانه روزی دست اندار کاران امور، شاهد گشایشی در گره مشکلات جامعه نمی باشیم.

وضعیت معیشت و شرایط دشوار زندگی امروز شهروندان آبرومند، شریف و وطن دوست ایران، بویژه اقشار آسیب‌پذیر جامعه و کارگران، کارمندان، بازنشستگان و ...، چه بسا ناشی از غفلت از آموزه های قرآن و توصیه های ائمه اطهار (ع) مخصوصاً در زمینه عدالت اجتماعی و شیوه اداره جامعه، باشد.

جهت بهرمندی از قرآن که یکی از دو امانت و یادگار ارزشمند پیامبر اسلام در بین مسلمانان می باشد، شایسته است که همگی، بویژه تصمیم گیران و تصمیم سازان و کارگزاران جامعه از سر اخلاص و تعقل به این کتاب جامع دستور زندگی و اداره جامعه مراجعه و پناه ببریم.

در جامعه ای که قرآن در فهم و عمل غریب گردد، حضرت زهرا (س) که خود یکی از یادگاران پیامبر اسلام (ص) بود، حقش غصب و به شهادت می رسد.

حضرت فاطمه (س) معتقد بودند که پدر بزرگوارش پیامبر اسلام (ص) برای بعد از خود امت را بلاتکلیف، بدون جانشین و سرپرست رها نکرده است. بلکه به دستور پروردگار در آخرین سفر حج خود که به «حَجَّةُ الوَداع» معروف می باشد در غدیر خم حضرت علی (ع) را به عنوان جانشین و سرپرست امت اسلام معرفی، اما پس از رحلت آن حضرت، گروهی با توجیهات آن توصیه و سفارش پیامبر اسلام (ص) را نادیده گرفته بودند.

حضرت محمد (ص) توأم با تعالیم دینی و آموزش مناسک و ترویج مکارم اخلاق همواره دغدغه شیوه حکمرانی آینده جامعه و زندگی مسلمانان را داشتند که برای آخرین بار در غدیر خم در اجتماع بزرگ مسلمانان و حاجیان جهان اسلام آن هم در آخرین سفر حج خویش در بیاناتی جامع، مفصل و صریح، جانشینی امام علی (ع) را با جملات رسای:

«مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلاَهُ اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَ اُنْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ»؛ اعلام و بیان فرمودند.

دفاع حضرت فاطمه (س) از امام علی (ع) در آن سخنرانی تاریخی در مسجد و حتی پس از آن در عیادت و دیدار جمعی از زنان انصار و مهاجرین با آن خانم، تنها دفاع از همسر نبود. بلکه دفاع از امام و پیشوای مسلمین بود که بر هر مطلع و شنونده سخنان پیامبر اسلام (ص) در گذشته و شاهد آن رویداد مهم در غدیر خم در روز هجدهم ذیحجه سال دهم هجرت در خصوص جانشینی امام علی (ع)، واجب بود.

در آن روزهای تلخ پس از رحلت پیامبر اسلام (ص)، برخی با توجیهات و بعضاً با مصلحت اندیشی مانع روشنگری های حضرت فاطمه (س) و عمل به توصیه و سفارش مهم پیامبر مکرم اسلام (ص) در غدیر خم و بانی و باعث انحراف بزرگ در پیام بعثت و اسلام گردیدند.

پیام بعثت عدالت، برادری و برابری، مساوات و پرهیز از افزون طلبی با استفاده از بیت المال می باشد. پیام بعثت عقلانیت و مبارزه با فقر، تحجر و خرافه است.

نگرانی و اعتراض و هشدار حضرت زهرا (س) بدلیل احساس خطری بود که آن حضرت نسبت به شیوه حکمرانی بر جامعه و آینده امت اسلام از ناحیه تصمیمات گروه و جماعتی خاص داشتند.

حتی می توان تصمیم در باره غصب فدک و دریغ نمودن آن حق از آن حضرت را به معنای تحریم اقتصادی ایشان و امام علی (ع) به منظور ایجاد مانع در مسیر عدم تحقق و پیگیری اهداف مهم و انسان دوستانه بعثت پیامبر اسلام (ص) پس از آن حضرت و مسئولیت های مهم اعتقادی و اجتماعی آن بزرگواران، دانست.

فاطمه زهرا (س) تربیت و بزرگ شده در مکتب و محضر نبی مکرم اسلام (ص) بدلیل عقل و درکی که از مسائل جامعه داشتند، عمق فاجعه در حال وقوع در سطح جامعه را متوجه و صدای پای بازگشت تفکر قبیله‌ای و جاهلانه، اشرافی و رانتی پیش از بعثت را به جامعه با شناختی که از برخی افراد و تفکرات داشتند، می شنیدند.

سخن بر سر نادیده گرفتن حق یک فرد پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) نبود که شخصیتی همچون حضرت زهرا (س) معترض و یا نگران نباشند، بلکه موضوع نادیده گرفتن و ضایع نمودن زحمات نبی مکرم اسلام (ص) و حق جامعه به واسطه یک تصمیم اشتباه، انحراف و مقدمه بازگشت به شیوه حکمرانی جاهلی در میان بود که باعث گردید تا آن حضرت برای آینده اسلام شجاعانه به میدان آید و بگویند:
«هزینه این تصمیم و اقدام امروز شما را آیندگان متوجه خواهند شد».
حضرت فاطمه (س) می‌دیدند آنچه را که دیگران قادر به دیدن و درک آن نبودند.

زمان باید بگذرد تا هزینه ها و عوارض سوء عملکرد یک انتخاب یا انتصاب اشتباه در سطح جامعه و زندگی شهروندان علیرغم هشدارهای عالمان و دانایان عیان شود و همگان متوجه عمق فاجعه و انحراف انجام گرفته توسط یک تفکر، فرقه، باند و گروه خاص گردند.

عالم، با علم و تجربیاتش اتفاقات آینده را پیش بینی و متوجه و از باب مسئولیت اجتماعی و تکلیف و رسالتی که برعهده دارد، پیشنهاد، هشدار و گاهاً اقدام می نماید، هر چند که چه بسا جامعه به هر دلیل توانایی لازم و امکان پیش بینی عمق فاجعه و انحراف در حال وقوع را نداشته باشد.

رنج حضرت زهرا (س) از پایمال شدن حق آن حضرت در موضوع فدک نبود، که اگر هم می بود، بجا و حق آن حضرت بود، بلکه بیش از آن ناشی از درک و درد عمیق ایشان نسبت به انحراف بوجود آمده در حکمرانی جامعه و مهمتر از آن، انحراف در مسیر دین اسلام بود. آئین و شیوه حکمرانی که پدر بزرگوارش حضرت محمد (ص) و مسلمانان صدر اسلام برای استقرار آن، مشکلات و مصائب و رنج های سنگین متحمل شده بودند.

آئین و مکتبی که در آن عدالت، اخلاق، راستگویی و پاک دستی از اصول اساسی حکمرانی بود.

درک عمومی جامعه، عموماً درک روزانه است اما درک و فهم یک شخصیت همچون حضرت زهرا (س)، تربیت یافته حضرت خدیجه و پیامبر اسلام حضرت محمد (ص)، مسئولانه و آینده نگرانه بود. دور اندیشی، درک و احساس مسئولیت و آینده نگری آن حضرت بود که موجب مصائب و شهادت زود هنگام ایشان گردد. حضرت فاطمه زهرا (س) فراتر از زمان و زمانه خود بودند.

شهدا، رزمندگان و ملت بزرگ ایران در سه جنگ تحمیلی به ایران عزیز، به پیروی و ارادت به آن حضرت زهرا (س) مسئولانه و شجاعانه از کیان و تمامیت ارضی کشور دفاع نموده و می نمایند.

سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) دختر نبی مکرم اسلام (ص) بر عموم مسلمانان، آزادی خواهان، حق گویان و عدالت طلبان تسلیت و تعزیت باد.