احمد خواجه حسنی 

علی اکبر ولایتی مشاور رهبری در رشته توئیتی از احتمال تغییر برخی رویکردهای اجتماعی حاکمیت و محور قراردادن رضایت مردم به گونه‌ای که برای آن‌ها ملموس باشد نوشته و عنوان داشتند؛ مردم خود را اثبات کردند و اکنون نوبت مسئولین است. شیوه‌های منقضی شده دیگر پاسخگوی جامعه پس از جنگ نخواهد بود.

پزشکیان نیز در یکی از همین روزهای پسا جنگ اظهار داشتند باید مردم را در تصمیم‌ سازی‌ها شریک کنیم تا بخش بزرگی از چالش‌ها با تکیه بر همین سرمایه اجتماعی رفع شود.

قالیباف (صاحب نظریه هسته سخت ۹۰ میلیونی) نیز بالغ بر دو سال پیش در نشستی با همین فرمان سخن رانده و اظهار داشتند؛ تنها راه برون رفت از مشکلات ، «بازگشت به مردم» است...

نقل است به شتر گفتند چرا گردنت کج است؟ گفت کجایم راست است!!! (به واقع شتر مى داند كه تنها يك جايش كج نيست.)

اینکه کارگزاران نظام و متولیان امر واقف هستند که کشور با چالش های جدی در زمینه های مختلفی مواجه است و مابین خود با مردم شکاف عمیق وجود دارد و تنها راهِ دوام و قوام نظام، بازگشت به مسیر مردم و حصول رضایت اجتماعی است، در نوع خود نقطه عطفی است، آرتور بنتلی امّا نظر دیگری دارند آن چنان که در کتاب «روند حکومت» آورده اند؛ آن چه به نام تصمیمات دولتی/حکومتی مطرح می شود چیزی جز حاصل توافق ها یا نقطه تلاقی گروه های منفعتی نیست!!!

حسب نظریه بنتلی می توان چنین برداشت کرد که این وعده ها ، جامعه ی هدف را پاندولی‌ کرده که مابین جریان امید و نا امیدی نوسان می‌کند؛ از این وعده به وعده ای دیگر 

وعده ها اما در بوته عمل بارور می شوند ، مادامی که هزار وعده خوبان یکی وفا نشده ! با کنجد پاشیدن به روی کلمات نمی توان از جامعه انتظار بازخوردهای مثبتی داشت، در واقع به تعبیر فوکو خیلی بَد است وقتی که کسی کارش با شما تمام می شود ، رفتارش تغییر کند (خلف وعده نماید).

البته که از چگونگی تغییر مورد اشاره ولایتی و اتخاذ شیوه یا شیوه های جدید حاکمیت در راستای تحقق رضایت اجتماعی اطلاعی در دست نیست اما آن چه مبرهن است در مجموع، ظرفیت سیاسی واژه ی «تغییر» در بستر زمانی و مکانی فعلی فراهم است مردم امّا خواستار اعمال تغییرات در عرصه عمل هستند و اکنون جامعه به گونه ای نیست که نوازنده از تشویق بلند آنها مسرور ‌شود، چرا که خود به خوبی می داند اکثریت مخاطبانش را با کاربست شیوه های جامعه گریز،  ناشنوا کرده ، این مخاطبین مدّت هاست نسبت به نمونه ی این سیگنال ها نابینا  و ناشنوایند...

به نقل از ریمون آرون در کتاب «درآمدی بر جامعه شناسی سیاسی -دکتر احمد نقیب زاده» ، در عمل هر کاری می توان انجام داد، می توان انسان ها را کشت، مرزها را تغییر داد، دیگران را به زور تحت حاکمیت خود درآورد امّا اگر قرار باشد کاری بر اساس فلسفه وجودی حاکمیت سیاسی انجام گیرد آن گاه سیاست باید به دنبال بهبود شرایط زندگی بر اساس وضع موجود برآمده و از طریق مفاهمه و گفتگو ، زبان همبستگی و پیوستگی باشد و دگرگونی های سیاسی نیز تابعی از دگرگونی های اجتماعی باشد.

نباید فراموش کرد که کار ویژه سیاست ، سامان دهی اجتماعی نیل به رضایت جمعی است بنابراین تفاسیر حسب تجربیات متعدد تاریخی ، کسی که اول کار با حداقل های طرف مقابلش کنار نیاید، مجبور می شود آخرسر به حداکثرهای او تن بدهد!

این فرمول ساده در سطوح مختلف تطبیق می کند، از مسائل ساده زندگی خانوادگی تا امور کلان سیاسی و اجتماعی! رابطه جامعه و حاکمیت ، رابطه ای دوسویه و تعاملی است ، نه رابطه ای یکطرفه و دستور و فرمان و امر که طرف مقابل تسلیم محض باشد و فقط اطاعت کند!

در انتها امّا ، مسیر تاریخی این وعده ها در ظرف معاصرش ما را با یک پرسش اساسی مواجه می کند و آن، چرایی عدم تحقق این وعده هاست

امیر کبیر پدر اصلاحات نوین میگفتند؛ «خیال کنستیتوسیون (قانون اساسی ومشروطيت ) داشتم اما مانع بزرگ من روس ها بودند!!!

ای کاش یک نفر شیر پاک خورده پیدا می شد و دلیل عدم تحقق این همه وعده های گاه و بی گاه را شفاف با مردم در میان می گذاشت تا روشن شود مانع اجرای این وعده ها آیا خالص سازان هستند ، گروه های فشار ، دولت موازی یا اعمال نفوذ دولت یا دولت های بیگانه است که به اعتماد عمومی که پایه و اساس سرمایه اجتماعی است تا به این حد آسیب رسانده است.

در حادث شدن تهاجم نظامی اخیر بسیاری از اپوزیسیون و بدخواهان این نظام به‌ تقریب بر این باور بودند که در قسمت آخرِ فصل آخرِ داستان هستیم! حال که بحمدالله والمنّة، تیر دشمنان به سنگ خورده، بایسته می نماید و ضرورت دارد بیش از پیش «مردم دار باشیم» تا وعده ی تغییر از جانب ولایتی، مصداقی از سروده منتسب به شیخ بهایی نشود:

(چو می‌بینم کسی از کوی او دلشاد می‌آید / فریبی کز وی اول خورده بودم یاد می‌آید).