بابک شاکر

هشت مارس، روز جهانی زن، نه تنها روز تجلیل از دستاوردهای زنان، بلکه روز یادآوری مبارزات پیوسته آن‌ها برای برابری، عدالت و آزادی است. در ایران، زنان در قلب مبارزات طبقاتی و اجتماعی قرار دارند، جایی که ستم جنسیتی و طبقاتی در هم تنیده‌اند و شرایط دشواری را برای آن‌ها ایجاد کرده‌اند.تحلیل وضعیت زنان در ایران بدون توجه به ساختارهای اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیک حاکم ناقص خواهد بود.

 معیشت: فقر و نابرابری  

زنان در ایران، به ویژه زنان طبقات کارگر و فرودست، با فقر و نابرابری شدید اقتصادی مواجه هستند. بسیاری از زنان سرپرست خانوار، که تعدادشان در سال‌های اخیر افزایش یافته، در فقر مطلق به سر می‌برند. دستمزدهای ناچیز، نبود امنیت شغلی و عدم دسترسی به منابع اقتصادی، آن‌ها را در چرخه فقر گرفتار کرده است. این شرایط برای زنان روستایی و حاشیه‌نشین حتی سخت‌تر است، جایی که دسترسی به خدمات اولیه مانند آب آشامیدنی، برق و گاز نیز محدود است.

 کار: استثمار و تبعیض

زنان کارگر در ایران اغلب در بخش‌های غیررسمی و با دستمزدهای پایین مشغول به کار هستند. کارگاه‌های کوچک، خانه‌ها و مشاغل خدماتی، محل کار بسیاری از زنان است، جایی که هیچ گونه حمایت قانونی یا امنیت شغلی وجود ندارد. زنان همچنین با تبعیض جنسیتی در محیط کار مواجه هستند، از دستمزدهای نابرابر تا نگاه جنسیتی. این شرایط، زنان را در موقعیتی آسیب‌پذیرتر از مردان  قرار می‌دهد و آن‌ها را به حاشیه اقتصاد می‌راند.

 آموزش: نابرابری و محرومیت

اگرچه در دهه‌های اخیر دسترسی زنان به آموزش بهبود یافته است، اما نابرابری‌های جنسیتی و طبقاتی همچنان وجود دارد. دختران در مناطق محروم و روستایی اغلب با موانع زیادی برای ادامه تحصیل مواجه هستند، از جمله فقر، نبود مدارس مناسب و فشارهای فرهنگی. حتی در شهرها، زنان با محدودیت‌هایی در انتخاب رشته‌های تحصیلی و فرصت‌های شغلی پس از فارغ‌التحصیلی روبرو هستند. این نابرابری‌ها، چرخه محرومیت را برای زنان تداوم می‌بخشد.

 بهداشت: دسترسی نابرابر

دسترسی به خدمات بهداشتی برای زنان، به ویژه در مناطق محروم، همچنان یک چالش بزرگ است. زنان روستایی و حاشیه‌نشین اغلب با کمبود امکانات بهداشتی و درمانی مواجه هستند. حتی در شهرها، هزینه‌های بالای درمان و نبود بیمه‌های جامع، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی را محدود کرده است. علاوه بر این، قوانین محدودکننده در مورد حقوق باروری و سلامت ، آزادی زنان را در تصمیم‌گیری درباره سرنوشت خود تحت تأثیر قرار داده است.