محمد باقر عباسي سملي:
بوم در لغت به معناي شهر، ناحيه و يا سرزمين است، و به فرد يا افرادي كه در اماكن پيش گفته ديده به جهان گشوده و مي زيند، بومي آن منطقه مي گويند. البته بعد ها شرايطي را دولت ها براي بومي تلقي نمودن كساني كه الزاما متولد منطقه اي خاص نيستند نيز در نظر گرفته اند، مثلا چند سال سكونت در يك سرزمين و ... ، تعلق خاطر انسان به زادگاه خويش امري غير قابل انكار است. شناخت فرد از جغرافياي زادگاهش و همچنين آشنايي وي با مسائل فرهنگي و اجتماعي محيطي كه در آن زندگي مي كند، معمولا از نقاط قوت وي به حساب مي آيد، حال چنانچه اين شاخصه ها را در كنار عرق و علاقه ي فرد به زاد بوم خويش و ملاك هايي چون صداقت، سلامت، تخصص و تجربه ي موفق را نيز به آن بيفزاييم، به عنصري مطلوب جهت قرار گرفتن در سطوح مختلف خدمات رساني اجتماعي دسترسي پيدا كرده ايم. آنچه برشمرديم مزيت هاي نگاه صرف بومي به مقولات منطقه اي يا همان بومي بود، ليكن اين نگاه چنانچه به افراط كشيده شود به ضد خود بدل گرديده و مي تواند بجاي بالندگي، به بنياد بنيان كن يك اجتماع نيز بدل شود.
سيري در تكامل حيات تاريخي انسان به ما مي آموزد، كه بشر بقاء نسل خويش را با زيست اجتماعي تضمين كرده است. انسان با عبور از مرز اجتماعات كوچك بود كه مدنيت را آفريد و نسل خويش را به سوي رفاه جمعي رهنمون ساخت. رهايي انسان از زندگي توده وار و پراكنده، و رسيدن به جامعه مدني يكي از بلند ترين گام هاي وي در نيل به بهروزي حيات اجتماعي اوست. مدنيت، جوامع كوچك را به هم پيوند زد، تا روستا ، شهر و كشورها پا به عرصه ي حيات بگذارند.
آنچه مسلم است صنعت ، تكنولوژي ، فرهنگ و ساير علوم عام المنفعه، زائيده ي خرد جمعي هستند، و اجتماعات بشري هرچه بزرگتر باشند، با صرف نظر از معايب مترتب آن، مي توانند مسير بالندگي را سريعتر و سهل تر بپيمايند. از آنجايي كه سرمايه هاي تضمين گر حيات ، از قبيل آب، اقليم مناسب، راه ها، و ...، بي شك هسته ي اوليه ي تشكيل دهنده ي جوامع مختلف هستند، كم و كيف اين منابع نقش اساسي را در گستره ي اين اجتماعات بازي مي كنند. تراكم سرمايه هاي انساني در جوامع بزرگتر است، كه بناي توسعه ي همه جانبه را با بهره گيري از ثروت هاي مادي در آن مناطق پي ريزي مي نمايند. جذب نخبگان و متخصصين يكي از پارامتر هاي اجتناب ناپذير مورد لزوم در راستاي ارتقاء كمي و كيفي توسعه همه جانبه به شمار مي آيد. و عقب ماندگي همه جانبه از شاخصه هاي غير قابل انكار جوامع متعصب، محدود و مسدود است. آمريكا اگر امروز آمريكاست براي اين است كه به بانك سرمايه هاي انساني جهان بدل شده است. و اتحاد جماهيري شوروي سابق اگر از هم فرو پاشيد بخاطر بستن مرز هاي خود بر روي هر دگر انديشي بود.
افراط در بومي گرايي متعصبانه، نه تنها در تضاد و تقابل آشكار با جذب سرمايه هاي انساني، كه مبنا و محور توسعه پايدار است مي باشد، بلكه كوبيدن بر طبل بومي گرايي افراطي مي تواند به بزرگترين تهديد براي امنيت ملي نيز بدل شود. تعصب كور و افراطي، صفحات بيشماري از تاريخ بشر را خونرنگ نموده است. از ديگر پيامد هاي بومي گرايي افراطي كه در تضاد با امنيت ملي است، واگرايي جوامع بزرگ به سمت اجتماعات كوچكتر است، كه نوعي واپسگرايي و حركت ارتجاعي تلقي مي گردد. تحريك تعصبات قومي، محلي و منطقه اي سمي مهلك براي امنيت ملي و تماميت ارضي به شمار مي آيد. اين رسالت اهل انديشه و قلم است تا با چنين تحركاتي كه بيشتر از مشرب منافع فردي، باندي و گروهي بر مي خيزد با تمام قد به مبارزه برخيزند و نگذارند رسوبات انديشه هاي كهن فرصت باز توليد يافته، كيان يك اجتماع را به مخاطره اندازند. رسانه ها نقشي بي بديل در منكوب سازي احياء انديشه ي بومي گرايي افراطي دارند.
با نگاهي گذرا و گزينشي به پيامد هاي بومي گرايي افراطي در برخي نقاط جهان، اين كمترين زنگ خطر تداوم تحريك افكار عمومي در استان در راستاي نهادينه سازي فرهنگ بومي گرايي افراطي را به سهم خود به صدا در مي آورم، باشد تا مورد عنايت اصحاب رسانه و اهل قلم و انديشه واقع و در راستاي تبيين هر چه بيشتر خطر چنين نگرشي، بدون فوت وقت دست بكار شوند.
منطقه بالكان پيش از ظهور مارشال تيتو، غرق در تعصبات كور بومي گرايي افراطي بود و سيلاب خون براي مدتهاي مديدي در اين منطقه جاري بود. پس از ظهور تيتو در اواسط قرن بيستم، و بنيانگذاري يوگسلاوي متحد با تنوع نژادي، مذهبي و قومي براي مدت 35 سال صلح، امنيت و آرامش بر اين سرزمين حكمفرما بود. پس از درگذشت مارشال تيتو در سال 1980 ميلادي، رسوبات فرهنگي گذشته دوباره احيا شد، ديديم كه چگونه شكم زنان باردار مسلمان توسط صرب ها و كروات ها دريده شد و با جنين آنها گل كوچك بازي كردند. نزاع هاي فرقه اي، قومي و مذهبي در عراق و سوريه هم اكنون در جريان است. در كشور هاي آفريقايي چنين نزاع هايي بيداد مي كند. از كنار نسل كشي در رواندا نبايد به سادگي گذشت. وقتي در سال 1994 ميلادي هواپيماي حامل (جونال هابيا ريمانا ) رئيس جمهور وقت رواندا در نزديكي كيگالي پايتخت اين كشور سقوط كرد ، قوم " هوتو" اين عمل را به قوم " توتسي" نسبت داد و همين امر سبب شد تا ظرف 100 روز حدود 800000 نفر از توتسي ها و هوتو هاي ميانه رو توسط هوتو هاي تندرو به قتل برسند. و صفحات تاريخ مملو از چنين كشتار ها و تجزيه سرزمين ها در پي آن است.
پس اولا اصحاب رسانه و اهل قلم و انديشه بايد متوجه پيامد هاي دميدن در تنور تعصبات بومي گرايي افراطي باشند و ثانيا مسئولان ارشد نظام نبايد با تعلل در تصميمات كلان مربوط به استانها زمينه و فرصت را براي احياء تعصبات كور بومي گرايي خارج از اعتدال فراهم نمايند. در اين ميان استان بوشهر از شرايط ويژه اي برخوردار است، كه از پتانسيل بالاي سرمايه انساني نيز بهره مند بوده و توقع بهره گيري نظام از اين سرمايه ي انساني توقعي معقول و منطقي است و نگاه ويژه ي مسئولان عالي رتبه ي نظام را مي طلبد. به همان ميزان كه بومي گرايي افراطي مضر است، عدم اقناع منطقي افكار عمومي مي تواند مخرب واقع گردد. همچنين شخصيت هايي كه نا خواسته ابزار احياء بومي گرايي افراطي شده اند، بايد به اين مهم عنايت ويژه داشته باشند.
به اميد فردايي بهتر براي ايران اسلامي و استان عزيز مان بوشهر