
اتحاد خبر - قدرت مظاهری : اوایل دههی شصت بین عالم کودکی و نوجوانی، اگر نگویم یکی از تفریحات مفرح، که یکی از موارد لذتبخش زندگیام نماز خواندن بود ( تعجب نکنید. باور کنید راست میگویم ) قامت بستن پشت سر طلبهای جوان که از آن سوی دنیا به آبادی کوچکمان آمده بود و هر از گاهی که به جنگ میرفت، کربلایی مرتضی و یا حتی پدربزرگم جایش را برای امامت مسجد میگرفتند ...
،،قدرت مظاهری،،
اوایل دههی شصت بین عالم کودکی و نوجوانی، اگر نگویم یکی از تفریحات مفرح، که یکی از موارد لذتبخش زندگیام نماز خواندن بود ( تعجب نکنید. باور کنید راست میگویم ) قامت بستن پشت سر طلبهای جوان که از آن سوی دنیا به آبادی کوچکمان آمده بود و هر از گاهی که به جنگ میرفت، کربلایی مرتضی و یا حتی پدربزرگم جایش را برای امامت مسجد میگرفتند، مقدمهی کتابخوانیهای دلچسب و ماندگاری بود که پس از نماز و در همان فضای سیال و رؤیایی مسجد به بچهها هدیه میشد. اینجور هم نبود که کتاب و تفکر خاصی ترویج شود. از ،،سرگذشت کندوها،،ی آل احمد بگیر تا ،،داستان راستان،، مطهری. از ،،کویر،، شریعتی تا ،،ماهی سیاه کوچولو،،ی بهرنگی. از چخوف و کافکا و تولستوی و هوگو تا هدایت و محمود و ساعدی و چوبک. مسجدِ آن روزهای آبادیمان، بیش از نمازخانهای سنتی، یک آموزشگاه ناب و منحصربفرد بود که هر روز با شور و شوقی وصفناشدنی کنار شبستانش جمع میشدیم و از خوانِ کتابخانهی کوچک اما پرمحتوایش بهره میبردیم. به همین دلیل نماز هم میچسبید و حال میداد و اگر یکی از رکعتهای آن قضا میشد، تا چند روز عذاب وجدان میگرفتیم و حالمان بد میشد.
اوایل دههی هفتاد با جوّ منقبضی که جامعهی ملتهبِ آن روزها را در بر گرفته بود، نمازم کمرنگ و کمرنگتر شده بود. آنقدر نسبت به ادای آن سرد و بیتفاوت شده بودم که با وجود کوچِ سه ساله از روستا به شهر، هنوز آدرس نزدیکترین مسجد به خانهمان را نمیدانستم. نمازهایم باری به هر جهت شده بود و اگر التماسهای بیامان مادرم برای ،،عاقبت به خیر،،ی نبود، هیچ علاقهای برای قامت بستن و قیام و قعود نداشتم. فضا، فضای مسموم و کدری بود و با رفتارهایی که از الگوهای دینی و سیاسی در جامعه و دانشگاه میدیدم، روز به روز از ایدئولوژیهای نوجوانی فاصله میگرفتم و دور و دورتر میشدم.
شیرینِ ماجرا اینکه سال ۷۵ که مدرس دورهی فیلمسازی بودم، عصرِ روزی زمستانی ناگهان وَنی سفید وارد فرهنگسرای ارشاد شد و آقای خاتمی و پنج شش نفر دیگر از آن پیاده شدند. از دیدنش که روزی وزیر ارشادِ مورد علاقهام بود، به وجد آمدم و پس از سلام و علیکی کوتاه، همینطور که از شیر آب درون باغچهی نقلی فرهنگسرا وضو میگرفت، خواست همراهشان بشوم و تا مصلای شهر راهنمایشان باشم. با ذوق سوار شدم و تا نزدیک بازار رفتیم اما آنجا ناگهان یادم آمد که تا حالا مصلا نیامدهام که درِ ورودیاش را بلد باشم ! وقتی از راننده خواستم در را باز کند تا از کسی آدرس بپرسم، با دیدنِ نوعی یأس و ناامیدیِ نگرانکننده درون چهرهی آقای خاتمی، شرمنده شدم اما لبخندزنان گفت « نگران نباش، داریم کاری میکنیم شماها هم بلد کنید اینجاها رو ! »
و چند ماه بعد بود که با حماسهی دوم خرداد، راستی راستی با تمام اعتقادات و باورهای کودکیام آشتی کردم و شدم همان نمازخوانِ مشتاقی که صمیمانه و از ته دل از رکعت به رکعت و جزء به جزء آن لذت میبردم و کیف میکردم. با همان حس و باور بود که از دانشگاه فارغالتحصیل شدم، سربازی رفتم، مشغول به کار شدم، ازدواج کردم، پدر شدم و روز به روز با خدایی که قهر کرده بودم، دوست و دوستتر شدم. هر زمان و هر کجا بودم، بدون هیچ ریا و تظاهری وضو میگرفتم و به بهانهی نماز آنقدر در خلسهای اثیری فرو میرفتم که نه تنها مشکلات، بلکه خودم را هم از یاد میبردم.
مثل بادهای بهاری که عمرشان کوتاه و گذرا است، ناگهان در سال ۸۴ وارد فضای اجتماعی تاریکتر و انقباضیتری شدیم و شیادانِ سیاسی با شارلاتانیسمِ مهوعی که جزء ذاتشان است، دوباره همهی آن احساسات خوب و خدایی را از وجودمان دزدیدند. دوباره از خدا دلخور شدم و به ندرت سراغ مُهر و سجاده رفتم.
سال ۸۸ دیگر اوج قهرم با خدا بود ! وقتی بعنوان همراه بیمار در شرایطی پرآشوب و بحرانی، توی خیابانهای شیراز در به در دنبال یافتن داروخانهای بودم که داروی کمیابِ بیمارم را داشته باشد، یکباره و بیخبر از همه جا، ضربهی محکم و دردناک باتومی شانهی چپم را پایین آورد که تا هنوز گاهگاهی ردّ آن دردِ کُشنده درون استخوانهایم میپیچد و تک تک سلولهای جسم و روحم با آن تیر میکشند. ( موضوعی که برای اولین بار است به آن اعتراف میکنم و سالها است در اعماق ذهنم آن ضارب موتورسوار را بخشیدهام )
آن سالها دوباره با خدا قهر کردم و از اینکه الگوهای دینیاش آنقدر با خودش و معیارهایش دور و بیگانه بودند، با او سرِ لج افتادم. نمازهایم ترک شدند و آنقدر با خدا فاصله گرفتم که حتی برای میهمانِ سرزدهای هم که به خانهام میآمد، سجاده و مُهری نداشتم که فریضهاش را با آن ادا کند.
درحالیکه از ته قلبم دلتنگِ خدا و روزهای خوبش بودم، اما آن حجم از نکبت و سیاهکاری در جامعه که مسببش فقط و فقط سیاستبازان بودند، نمیگذاشتند با او ارتباط دوبارهای بگیرم.
سال ۹۲ انگار دوباره خدا گوشهی چشمی نشان داد و سمومِ زهرآلودِ پراکنده در فضا را با باد ملایمی که تازه از راه رسیده بود، برد و آدمها توانستند نفسهای حبس شده در سینههاشان را بیرون داده و دمی تازه کنند. با ظریف و تیمش که سرسختانه برای نجات کشتیِ غوطهور در گردابِ کشور تلاش میکردند، اشک شوق به چشم آوردم و دوباره سجادهی اهداییِ مادرم را از ته بقچههای فراموش شدهی درون انباری بیرون کشیدم و پس از سالها بیگانگی، وضو گرفتم تا نماز شکر بخوانم.
همه چیز داشت بهتر میشد که ناگهان ۱۴۰۰ از راه رسید و باز همان قرائت مسموم و زهرآگین بر فضای سیاسی و اجتماعی کشور حاکم شد. خونهایی بر زمین ریخته شد که خاک از میزبانی آنها خجالت میکشید و بر خود میلرزید. سال ۱۴۰۱ ، سال قهر خدا با سرزمین داغداری بود که فرصتها را نشناخته بودند. که به کفشکهنههای بیابان بیتوجهی کرده بودند تا خارهای زهرآگین مغیلان پاهای خود و عزیزانشان را بخراشد و خونین کند.
دوباره سجاده به انباری رفت و قیام و قعودم ترک شد. نه فقط خدا، که من هم با او قهر کردم. نه نمازی، نه دعایی، نه شِکوِه و نالهای. هیچ. هیچ !
حالا این روزها دوباره فکر میکنم خدا دارد از دوردستها چشمک میزند. هفتهی پیش باز هم نمازخوان شدم. وضو گرفتم، سر سجاده نشستم و با خدا خلوت کردم. رودی سه ساله که پشتِ سدّ پلکهایم مانده بود، بیامان بر گونههایم جاری شد و با خدا آشتیام داد. دارم دوباره با او حرف میزنم، با او درد دل میکنم، با او دوست میشوم.
خدا کند این جمعه برای آشتی دوباره با خدا هم که شده، همه مشت محکمشان را حوالهی تحجر و عقبماندگی و فساد و سیهروزی و عاملانِ نکبتِ این روزگار کنند و در خانه ننشینند که دستی از غیب برون آید و کاری بکند. دستهای پیدا و آشکار، قدرتشان از هزاران دستِ غیب و ناپیدا بیشتر است ... انشاالله ...