
اتحادخبر-قدرت مظاهری: دوباره، سه باره و چن باره کلیپ کلینیک قم رو میبینم. هر بار از یه زاویه. یه بار از زاویه دیدِ یه آدم بیتفاوت و معمولی. یه بار از نقطهنظرِ یه بینندهی روشنفکر. یه بار از دیدِ یه ناظرِ متعصب مذهبی. یه بار از نگاه یه توریست. چندین بار از دیدِ همهی آدمای حاضر توی اون کلینیک. و سرانجام از نگاه و زاویهی دیدِ هر دو نفرِ درگیر در ماجرا. هم زنِ جَوون و هم آخوندِ عکاس !
قدرت مظاهری
دوباره، سه باره و چن باره کلیپ کلینیک قم رو میبینم. هر بار از یه زاویه. یه بار از زاویه دیدِ یه آدم بیتفاوت و معمولی. یه بار از نقطهنظرِ یه بینندهی روشنفکر. یه بار از دیدِ یه ناظرِ متعصب مذهبی. یه بار از نگاه یه توریست.
چندین بار از دیدِ همهی آدمای حاضر توی اون کلینیک. و سرانجام از نگاه و زاویهی دیدِ هر دو نفرِ درگیر در ماجرا. هم زنِ جَوون و هم آخوندِ عکاس !
به این دلیل میگم ،،آخوند،، که هیچ اعتقادی به ،،روحانی،، بودنِ مطلقِ یه آدم توی زمانا و مکانای متفاوت ندارم. واژهی ،،روحانی،، دقیقاً مقابل کلمهی ،،جسمانی،، قرار میگیره و این ذهنیت رو پیش میاره که همهی افکار، گفتار و رفتارِ اون آدم باید جنبهی روحی و قدسی داشته باشن. درحالیکه اصلاً اینجور نیس و یه انتظار و توقعِ فوقالعاده غیرعادیه !
یه آخوند، یه معمم، یه طلبه و یه آدمِ دینی، همون اندازه جسمی و جسمانیه که یه کشاورز، یه پزشک و حتی یه بزهکار میتونن توی لحظات خاصی، شخصیتی قدسی و ،،روحانی،، داشته باشن.
بنابراین قبل از هرچیزی توی این حادثه نیازه که یه تعبیرزداییِ اجمالی کنیم از واژهها و اصطلاحات و بعد بریم سروقت داستان اصلی !
و اما داستان اصلی : یه زنِ جَوون که حتی یه صندلی برا نشستن هم نداره و روسریش هم افتاده پایین، توی سالن انتظار یه کلینیک نشسه رو زمین و منتظره وارد مطب پزشک بشه. یه آخوند از یکی دیگه از گوشههای کلینیک، با گوشیش یه عکس از زن میگیره که بعداً به کسی، جایی یا ارگانی نشون بده و وضعیت حجاب توی یه مکان عمومی رو گزارش کنه ! زن متوجه میشه و برا دفاع از حریم شخصی و خصوصیش با آخونده وارد یه مجادلهی کلامی و حتی فیزیکی میشه و پس از یه مباحثهی لفظی پر تنش و حتی درگیریِ بدنی، آخوند با شتاب از کلینیک خارج میشه و یه داستان کوتاه با پایانِ باز برا بیننده به جا میمونه که قضاوت کنه کدوم یک از شخصیتای داستان، شخصیت خوب و کدوم یکی شون شخصیتِ بدِ قصه ان !
کامنتا و نظرات مخاطبای سایتایی که فیلم و خبرش رو منتشر کردن، نشون میده که چیزی نزدیک به ،،همه،،ی اونا ضمن محکوم کردن حرکت آخوند، به دفاع از زن جَوون پرداختن و خواهان برخورد قاطع با جوانک طلبه شدن. یه قضاوت عام دربارهی یه اتفاقِ نه چندان غیرتکراری !
بذارید یه اشاره داشته باشم به اپیزود پنجم فیلمِ دیدنی و تأثیرگذار Paris je t'aime ( محصول ۲۰۰۶ فرانسه ) که وقتی یه دختر مسلمونِ محجبه توی یکی از خیابونای پاریس، یه بارگی میخوره زمین و روسریش میافته از سرش، چه جوری یه پسر جوون فرانسوی میپره میره کمکش و سعی میکنه به شکل شاعرانه ای روسریش رو دوباره سرش کنه. دقیقاً برخورد توی کلینیک هم میتونس خیلی انسانی تر و شاعرانه تر اتفاق بیفته.
فارغ از جانبداری احساسی و جدای از همهی این قضایا و اتفاقا ولی یه واقعیت که میتونه وجود داشته باشه، اینه که نه زنِ جَوون و نه آخوندِ عکاس، هیچ کدومشون مقصر نیستن. درواقع جفت شون محصول و قربانیِ یه نگاه جامد، رادیکال و بنیادگرای متعصب از بیرون و بالا هستن که بدون کمترین درکی از شرایط و اوضاع و احوال مردم، اونا رو مقابل هم قرار داده تا درز و شکافای مدیریتی و حکمرانیِ خودش، قایم بشن و زیاد به چشم نیان !
تشویق هرروزه ی شهروندا به مقابله با همدیگه از یه طرف و برگزاری مراسم تکریم برای بخشی از اونا که قشرِ ،،خودیِ،، حاکمیت محسوب میشن، از طرف دیگه، میتونه موقتاً با انحراف اذهان عمومی، میزان فساد ساختاری رو که توی بدنهی دولت رسوخ کرده و روز به روز هم گُنده و گُنده تر میشه، کمرنگ و ناپیدا کنه ولی مث یه مسکّن موقتی خیلی زود اثرش تموم میشه و یه روز، درد اصلی از جایی که فکرش هم نمیکنی، عود میکنه و نظم و ساختارِ همه چی رو به هم میریزه و متزلزل میکنه.
نه زنِ جَوون و نه آخوندِ بینوا که رو در رو و دس به یقه شدن با همدیگه و نفرت و انزجار از نگاه و حلقومشون میباره، شاید هیچکدوم متوجه این واقعیت نباشن که جفت شون بازیگرای یه بازیگردانِ سیّاس هستن که بخاطر پوشوندنِ عیبای خودش، اونا رو مقابل هم قرار داده تا تماشاگرای توی سالن توجهشون جلب بشه بهشون و ذهنشون از بوی بدی که داره میپیچه توی سالن، منحرف بشه.
قصد دفاع از یک کدوم از طرفین دعوی رو ندارم. فقط نمیتونم درک کنم چرا هیچکدوم مون متوجه این نیسیم که با این همه مصیبتی که کارگردان نمایش درست کرده برامون، باز هم توی زمینش بازی میکنیم و با پدر، مادر، برادر، خواهر و فرزند خودمون وارد جنگ و ستیز میشیم تا تأمینکننده ی سیاستِ عوامانهی خودش و آدماش بشیم. آدمایی که حتی یکی شون هم یه ذره دغدغهی مردم و دغدغههاشون رو ندارن ...