کد خبر: 162281 ، سرويس: گزارش و گفتگو
تاريخ انتشار: 31 ارديبهشت 1401 - 08:00
گفت و گوی «اتحادخبر» با دکترمریم عبداله زاده؛ مشاور و کارشناس تغذیه و رژیم درمانی:
برای سالمندی سالم، باید از جوانی به فکر بود

اتحادخبر-رضا شبانکاره : اشاره: سیده مریم عبدالله زاده؛ دکتری تخصصی علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شیراز و مشاور تغذیه و رژیم درمانی می باشد. به دلیل اهمیت بحث  تغذیه در دوران سالمندی، با وی گفت و گویی ترتیب داده ایم که از نظرتان می گذرد.نقش تغذیه در دوران های مختلف زندگی، از دوران نوزادی گرفته تا دوران کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و ...

اتحادخبر-رضا شبانکاره : اشاره: سیده مریم عبدالله زاده؛ دکتری تخصصی علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شیراز و مشاور تغذیه و رژیم درمانی می باشد. به دلیل اهمیت بحث  تغذیه در دوران سالمندی، با وی گفت و گویی ترتیب داده ایم که از نظرتان می گذرد.
**
اتحادخبر: اهمیت تغذیه و رژیم غذایی انسان به خصوص در دوران سالمندی چیست؟


نقش تغذیه در دوران های مختلف زندگی، از دوران نوزادی گرفته تا دوران کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و بالاخره سالمندی بر هیچ کس پوشیده نیست. تغذیه مناسب در دوران سالمندی، ضمن پیشگیری از کمبودهای تغذیه ای معمول این دوران، به حفظ و ارتقاء سلامت و توانایی جسمی این عزیزان کمک کرده و کیفیت زندگی آنان را بهبود می بخشد.


اتحادخبر: معمولاً در دوران سالمندی این قشر با کمبود چه ویتامین‌هایی در بدن مواجه می‌شوند؟


یکی از کمبود های بارز دوران سالمندی، کمبود ویتامین D می باشد. در این دوره از زندگی، سالمندان ممکن است به علت توانایی محدود جسمی، کمتر از منزل خارج شده و کمتر در معرض نور آفتاب قرار گیرند. ممکن است همچنان افرادی باشند که تصور کنند دریافت نور خورشید از پشت شیشه پنجره سبب دریافت مقادیر کافی ویتامین D می‌گردد؛ این تصور صحیح نیست. دریافت نور خورشید از پشت شیشه منجر به ساخته شدن ویتامین در بدن نمی گردد! به علاوه کفایت بدن سالمندان برای دریافت پوستی این ویتامین و نیز تبدیل آن به اشکال فعال ویتامین، به مراتب کمتر از جوانان و میانسالان است.


اتحادخبر: و برای جلوگیری از این موارد چه توصیه هایی دارید؟


خروج عزیزان سالمند از منزل و استفاده از نور خورشید، ضمن حفظ روحیه این عزیزان و پیشگیری از افسردگی، به دریافت ویتامین D کمک می کند. همچنین مکمل‌های خوراکی این ویتامین (با یا بدون کلسیم)، معمولا باعث کاهش خطر زمین خوردگی و شکستگی می‌گردد.





اتحادخبر: انسان در دوران سالمندی بیشتر با چه بیماری‌هایی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند و با رژیم غذایی مناسب می‌توان مانع از چه بیماری‌هایی شد؟


یکی از مشکلات معمول دوران سالمندی، یبوست است که می تواند ناشی از عوارض جانبی برخی از داروهای مصرفی (مثلا مکمل کلسیم)، یا مربوط به محدودیت های رژیم غذایی این عزیزان باشد. کاهش دریافت آب، مایعات و فیبر های غذایی و نیز محدود شدن فعالیت بدنی سالمندان باعث تشدید علایم یبوست می گردد. لازم است ذکر کنیم احساس تشنگی، محرک خوبی جهت دریافت آب و مایعات در سالمندان نمی باشد، لذا توصیه می‌گردد این عزیزان کل مایعات توصیه شده در طول روز را در همان ابتدای صبح در پارچ ریخته و در یخچال یا جای مناسب دیگری قرار دهند تا در پایان روز اطمینان حاصل کنند که کل مایعات مورد نیاز روزانه خود را دریافت کرده اند. به علاوه افزایش دریافت فیبرهای غذایی، از طریق مصرف نان و غلات سبوس دار، مصرف مناسب میوه ها و سبزیجات توصیه می گردد. استفاده از آلو زرد، آلو و گلابی رسیده نیز می تواند کمک کننده باشد. به علاوه مصرف غذا در ساعات مشخص و نیز فعالیت بدنی متناسب (با سن و توانایی جسمی) نیز به عمکرد دستگاه گوارش در دفع مواد دفعی کمک قابل توجهی می کند.


در صورت ابتلای عزیزان سالمند به اسهال، لازم است پزشک از نظر برخی مشکلات بالینی مانند عدم تحمل لاکتوز، عفونت های مربوط به دستگاه گوارش و ... و نیز از نظر ارتباط آن با داروهای مصرفی (از جمله داروهای مدر، آنتی بیوتیک ها، آرام بخش ها و ...) باید مورد معاینه و ارزیابی قرار گیرند.


یکی دیگر از مشکلات دوران سالمندی، مشکلات دندانی و اختلال در جویدن می باشد؛ لذا در صورت لزوم استفاده از مواد غذایی نرم و پوره، سوپ، گوشت های نرم، آش حاوی مقدار مناسبی از حبوبات نرم شده، می تواند کمک کننده باشد.


به علاوه، جهت کمک به پیشگیری یا کنترل بیماری پرفشاری خون نیز پیشنهاد می گردد که سالمندان عزیز اصول رژیم غذایی کم نمک را در پیش گیرند و تنها مقدار کمی نمک مصرف کنند. کاهش وزن (در صورت ابتلا به اضافه وزن و یا چاقی) نیز توصیه می گردد.


در دوران سالمندی، رعایت دستورالعمل های مربوط به رژیم غذایی کم چرب، جهت پیشگیری و کنترل اختلالات چربی خون، که خود از عوامل خطر بیماری های قلبی-عروقی است، همچنان ادامه می یابد؛ چنان که می دانیم مصرف رژیم غذایی کم چرب از سن 2 سالگی به بعد برای تمامی گروه های سنی توصیه می شود.
بسیاری از عزیزان سالمند از مشکل پوکی استخوان رنج می برند؛ دریافت کافی کلسیم و ویتامین D نور خوشید، به ویژه از دوران نوجوانی و جوانی نقش مهمی در پیشگیری از پوکی استخوان دارد. به علاوه مصرف رژیم غذایی متنوع و متعادل با تاکید بر دریافت کافی کلسیم از شیر و لبنیات کم چرب، کشک، ماهی و سبزیجاتی مانند کلم و نیز منابع غذایی پر پروتئین مانند گوشت های بسیار کم چرب و بدون چربی، ماهی، مرغ، تخم مرغ و حبوبات نیز در این شرایط حائز اهمیت است. به علاوه افزایش تحرک و فعالیت متناسب با شرایط بدنی نیز بسیار حائز اهمیت است.


توصیه می شود که سالمندان عزیز جهت پیشگیری از نفخ، از مصرف سبزیجاتی همچون کلم، گل کلم، پیاز و .... خودداری کنند.
و چنان چه عزیزان سالمند به مشکل کم خوابی مبتلا هستند مصرف یک لیوان شیر قبل از خواب توصیه می گردد.


اتحادخبر: شما برای سالمندان چه سبک زندگی به ویژه در حوزه ی رژیم غذایی توصیه می کنید؟


توصیه می گردد که سالمندان عزیز، به جای 3 مرتبه، روزانه 5 یا 6 مرتبه غذا مصرف کنند (3 وعده غذایی اصلی و 3-2 میان وعده غذایی)؛ به عبارت بهتر تعداد دفعات غذا خوردن را افزایش و حجم هر وعده را کاهش دهند. توجه به طعم، رنگ و بوی غذا (به دلیل تغییر در حواس بویایی و چشایی) و نیز احترام به عادات  و ذائقه ی غذایی سالمند از جمله نکات دیگری است که باید مدنظر قرار گیرد. چنان چه سالمندان مبتلا به اضافه وزن و یا چاقی هستند، جهت کاهش اصولی وزن با متخصص تغذیه مشورت کنند. به علاوه در صورت تعدد داروهای مصرفی سالمندان، پیشنهاد می گردد که این عزیزان جهت بررسی تداخلات احتمالی غذا با دارو با  متخصص تغذیه مشورت کنند.


فعالیت بدنی و ورزش منظم متناسب با سن، منجر به حفظ توانایی بدن برای انجام فعالیت روزانه، کاهش خستگی و نیز جلوگیری از کاهش بافت ماهیچه و تحلیل عضلانی می گردد. لذا توصیه می گردد که سالمندان فعالیت بدنی را جزئی از برنامه روزانه خود قرار دهند.
مصرف آب و مایعات کافی ( به میزان 8- 6 لیوان ) نیز به این عزیزان توصیه می گردد.


اتحادخبر: برای نسل جوان‌تر که سالمندی را در پیش رو دارند، چه توصیه‌هایی دارید با توجه به این که شیب جمعیتی ایران  به سمت سالمند شدن گام بر می‌دارد؟


نسل جوان، نیروی فعال جامعه به شمار می آیند، لذا توجه به تغذیه این قشر از اهمیت بسزایی برخوردار است. توصیه می شود جوانان اصول مربوط به سبک زندگی سالم را از هم اکنون در پیش گیرند تا از دوران میانسالی و سالمندی سالمی بهره مند گردند. 3 اصل اساسی برای سبک زندگی سالم عبارتند از: 1-توجه به تغذیه سالم و بهره مندی از رژیم غذایی متنوع، متعادل و متناسب.


2- پرهیز از استعمال سیگار، دخانیات و مواد روان گردان
و 3- ورزش و فعالیت فیزیکی منظم و روزانه.
در حیطه رژیم غذایی لازم است تا تغییراتی در روند کنونی مصرف برخی از گروه ها و مواد غذایی صورت پذیرد تا الگوی غذایی جوانان به سمت دریافت رژیم غذایی سالم سوق داده شود؛


اول این که توصیه می گردد که قسمت عمده نان و غلات مصرفی به سمت انواع تهیه شده از دانه کامل تغییر یابد؛ به این معنا که استفاده از نان ها و ماکارونی سبوس دار، برنج قهوه ای و نیز مصرف سبوس گندم، سبوس جو یا سبوس برنج به همراه وعده های غذایی توصیه می گردد.
دوم این که مصرف میوه ها و سبزی های تازه در رژیم غذایی روزانه افزایش یابد. میوه ها و سبزی ها ضمن تامین انواعی از ویتامین ها، املاح، مواد معدنی، و فیبر غذایی برای بدن، به دلیل برخورداری از ترکیبات فلاونوئید آنتی اکسیدانی از ابتلا به بسیاری از انواع سرطان پیشگیری می کنند. متاسفانه در جامعه کنونی ما، مصرف این دو گروه از مواد غذایی در بسیاری از گروه های جمعیتی به ویژه جوانان پایین تر از مقادیر توصیه شده می باشد.


سوم این که از انواع شیر و لبنیات کم چرب و ترجیحن پروبیوتیک استفاده کنند؛ چرا که چربی شیر حاوی انواعی از اسیدهای چرب اشباع، ترانس و نیز کلسترول می باشد که زمینه را برای ابتلا به بیماری های قلبی-عروقی و برخی از انواع سرطان ها فراهم می آورد.


چهارم این که از مصرف غذاهای آماده (fast food)، مواد غذایی سرخ شده و پرچرب بپرهیزید. مصرف بیش از حد چربی ضمن افزایش احتمال ابتلا به چاقی، که خود مادر بسیاری از بیماری ها است، خطر ابتلا به بیماری های قلبی و برخی از سرطان ها از جمله سرطان سینه را بالا می گردد.
پنجم این که توصیه می گردد مصرف گوشت قرمز را تا حد امکان کاهش و مصرف انواع گوشت های سفید (بویژه ماهی) را افزایش یابد.
همچنین جوانان عزیز دریافت آب و مایعات کافی در طول روز را نیز فراموش نکنند.


و نکته آخر این که انجام حداقل 30 دقیقه ورزش یا هر گونه فعالیت بدنی با شدت متوسط را به تمامی افراد این گروه سنی توصیه می کنیم؛ چرا که ضمن حفظ سلامت قلب و عروق، به کاهش استرس کمک شایانی می کند.

لينک خبر:
https://www.ettehadkhabar.ir/fa/posts/162281