اتحاد خبر: هفته پژوهش و فناوری سال 1400 از 20 تا 26 آذر ماه برگزار می‌شود. به همین مناسبت با آقای عبدالرضا بندری یکی از پژوهش گران هم استانی که کتاب "بر سریر بلاغت فارسی" وی به عنوان رتبه برتر کتاب استان در حوزه پژوهش انتخاب گردیده است به گفتگو نشستیم... پژوهش در همه ی زمینه ها زیر بنای توسعه است. توسعه بر ریل پژوهش انجام می شود....
-لطفاً خودتان را برای خوانندگان عزیز معرفی بفرمایید؟
- علم که سر چشمه جوشش باشد / بسته به میزان پژوهش باشد
با سلام و عرض ادب خدمت شما؛ هفته پژوهش را خدمت همه پژوهشگران عزیز تبریک عرض می کنم، دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد را در دانشگاه دولتی شهید چمران اهواز به پایان رساندم و هم اکنون دانشجوی دوره دکتری ادبیات و زبان فارسی هستم. بعنوان مدرس و دبیر زبان و ادبیات فارسی در متوسطه نظری و مدرس کلاس های کنکور ادبیات بوشهر و فارس فعالیت داشته ام. چندین سال بعنوان سرگروه زبان و ادبیات فارسی شهرستان بندر دیلم و مدیر دبیرستان شهید باقرپور بوده ام و بمدت دو سال در پست های مشاور اجرایی مدیر کل آموزش و پرورش جناب آقای دکتر کرمی، سرگروه تحقیق و پژوهش اداره کل، معاونت پژوهش و برنامه ریزی منابع انسانی و امروز هم بعنوان رییس کارگروه پژوهش و تحقیق در اداره کل آموزش و پرورش بوشهرخدمت می کنم.
تحقیقات و نوشتار متفاوت در زمینه های مختلف داشتم در سال 1370 شروع به نگارش مقالات مختلفی در نقد کتب درسی کردم در الگوی تدریس برتر رتبه سوم کشوری کسب کردم و یک کتاب هم که اولین کتاب بنده بود در رابطه با نماز، زکات و امر به معروف، که ستاد اقامه نماز کشور آن را به چاپ رسانید. تالیف نمودام بیش از چندین مقاله دارم که در حوزه های مقالات پژوهشی و تحلیلی در نشریات و مجلات معتبر دانشگاهی چاپ شده و آخرین آن هم تعریف و محتوای کنایی توبه در قرآن کریم و مقایسه آن در متون عرفانی نگاشته شده است که در مجله واژه شناسی قرآن به چاپ رسید و ارائه مقاله ای در این کنفرانس بصورت حضوری انجام شد.
- با توجه به برگزاری هفته پژوهش در استان بوشهر و انتخاب جنابعالی در بخش رتبه برتر کتاب استان، لطفا توضیحاتی در خصوص این اثر ارزشمند بفرمایید؟
- دومین کتاب بنده است که در مرداد 1400 به چاپ رسید، کتاب "بر سریر بلاغت فارسی" که در علم بدیع است. در نقد، شواهد و تعاریف پنج کتاب معتبر بلاغت فارسی و عربی می باشد. بر سریر بلاغت فارسی یک کتاب بکر است که در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه سلمان فارسی بعنوان یکی از منابع آزمون بلاغت از آن استفاده می شود. مقدمه ی زیبایی جناب آقای دکتر میثم حاجی پور از اساتید بلاغت فارسی و عربی در مقدمه این کتاب در هفت صفحه نگاشته شده است، کتاب صد و هفتاد صفحه است.
این کتاب به نوبه خود کتابی است کم نظیر به این علت که دانشجویان دوره کارشناسی و دکترای ادبیات که نیاز به تسلط در حوزه بلاغت دارند باید هم تاریخچه بلاغت عربی و فارسی را بدانند هم کتب بلاغت عربی و فارسی را بشناسند. برسریر بلاغت کار این دوستان را آسان کرده و کتب: حدائق السحر رشید وطواط، ترجمان البلاغه محمدبن عمرو الرادویانی ، اسرار البلاغه عبدالقاهر جرجانی، تخلیص المفتاح خطیب قزوینی و المعجم فی معابیر اشعار العجم شمس قیس رازی آمده، این ها را بررسی کردیم و شواهد و تعریف های هر بخش را کنار هم قرار دادیم، تا دانشجو دیگر نیاز به رجوع آن کتاب ها نداشته باشد.
در جاهایی که تعاریف و مثال ها باهم مطابقت نداشته و یا مغایر بودن به آنها اشاره کردیم و یک تعریف صحیح و جامع از آرایه های ادبی اراده شده با مثال های دقیقی که در کتب گوناگون آمده. بصورت مثال یک تعریف با مثال های آن مقایسه شده اگر تعریف درست بوده و مثال ها اشتباه، ما آمدیم این ها را گلچین کردیم، درست کردیم که یک تعریف دقیق و مثال های دقیق ارئه شده و نقد تطبیقی هم بر مثال ها و تعاریف و شواهد انجام گرفته و بعد از آن هم به یک نتیجه بندی کامل رسیدیم. در بخشهای مختلف کتاب بر حسب بلاغت قرن پنجم کتاب برحسب فصل بندی تشابه، تضاد و مجاورت تقسیم بندی شده که کار خوانندگان کتاب و دانشجویان عزیز را آسان کرده است.
این کتاب چنانکه از اسم آن پیداست در بلاغت هست و بیشتر شواهد بحث بدیع را در نظر گرفته و کتابی که نسخه دوم این کتاب است و مشغول ویراستاری آن هستم، برسریر فصاحت است که کتاب برسریر فصاحت بررسی کتب مختلف در علم بیان و علم معانی است. یعنی دوجلد کتاب برسریر فصاحت و بر سریر بلاغت تکمیل کننده علوم بلاغی ادبیات فارسی و ادبیات عرب هست. به این جهت تحقیق در دانشگاه های ما مورد استقبال قرار گرفته که پیشینه پژوهشی به این روش ندارد. به زودی جلد دوم بر سریر فصاحت وارد عرصه چاپ می شود.
شیوه کتاب سهل و ممتنع است سعی شده در بخشهای عربی متن ها بصورت ساده و روان ترجمه شود که دانشجویان بتوانند خوب از آن استفاده کنند و بخاطر بسپارند. سر آغاز، کتاب هم مباحث علوم بلاغی و تاریخچه آن بخوبی ذکر شده است. بمدت دو سال کار تحقیقاتی بر روی کتاب برسریر بلاغت انجام شده و بمدت شش ماه هم کار ویراستاری و صفحه آرایی، طراحی روی جلد، و مجوز های چاپ انجام شده که توسط انتشارات زمزمه های روشن به چاپ رسید. این کتاب بعنوان کتاب برتر مولفین پژوهنده استان بوشهر در آموزش و پرورش توسط کمیته پژوهش و تحقیقات انتخاب شده و برای بهترین کتاب معلم پژوهنده به سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت ارسال شده که امیدواریم بتوانیم برای استان بوشهر کسب رتبه ای در حوزه ی معلم پژوهنده داشته باشیم.
- هدفتان از پژوهش و نوشتن کتاب برسریر بلاغت چه بوده است؟
- هدف از نوشتن کتاب به در خواست سر گروه زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه سلمان فارسی این اتفاق افتاد چنانکه بنده تجربیات خوبی با نمره عالی 20 در حوزه بلاغت درکارشناسی ارشد قبول شده بودم این کار مقایسه ای به من واگذار شد. با راهنمایی دو تن از استادان بزرگوار بنام دکتر میثم حاجی پور دانشیار رشته زبان و ادبیات فارسی و دکتر فرهاد براتی دانشیار رشته زبان و ادبیات عرب که در این راه مرا یاری نمودند. کمال تشکر را دارم.
-در مورد نقش و اثرات آموزش همراه با پژوهش در توسعه و پیشرفت استان بوشهر صحبت بفرمایید؟
- پژوهش در همه ی زمینه ها زیر بنا توسعه است آنچه که موجب می شود توسعه در سطح استان در تمام سطح انجام گیرد. توسعه همه گیر است که بدون پژوهش انجام پذیر نسیت. توسعه بر ریل پژوهش انجام می شود. پژوهشهای علمی و تحقیقاتی که می تواند در زمینه های مختلف راه گشا باشد و آنچه که امروز حلقه مفقود شده عرصه آموزش، تعلیم و تربیت در مدارس ما هست، بحث پژوهش و تفکر هست هرچند کتابی تحت عنوان پژوهش و تفکر در دور ه های متوسطه اول داریم اما به جدیت کار دنبال نمی شود و بعدها هم این روش در متوسطه دوم مباحث پژوهشی قطع می شود. معلمان پژوهنده و علاقمند بسیار است اما انقدر دلسردی و کم مهری دیده اند، که دیگر دست به قلم نمی شوند. هزینه ها ی چاپ کتاب و عدم استقبال از کتاب ها باعث شده است که نویسندگان به چاپ مقالات خود پسنده کنند و دیگر بدنبال چاپ کتاب نباشند. اما کتاب چیز دیگری است. غذای روح است، طلای نابی است که وقتهای ما را، عمر و زندگی ما را به حیات طیبه بدل می کند، اما سرانه مطالعه درکشور و استان ما متاسفانه قابل بیان نیست و برحسب مشکلات فراوان یار مهربان راتنها گذاشتند. به اصطلاح باید بگویم اگر امروز می خواهید چیزی را پنهان کنید در لای کتا ب ها باید پنهان کنید چون کسی لای کتاب ها را باز نمیکند که آن گنج پنهان شده شما را آنجا پیدا کند.
عقب ماندگی تمام جوامع و مخصوصا بحث آموزش از این است که ما پژوهش را نادیده گرفتیم، آن را سبک شماردیم و گاهاً آن را خفیف و ذلیل کردیم و پژوهشگر ما بعداز چاپ کتاب خود تازه باید دنبال این باشد تا پولی را که خرج کرده بدست بیاورد. آنچه که امروز در پژوهش و تحقیق و تالیف کتب در استان ما بویژه و در جاهای دیگر کشور انجام می شود فقط علاقه مولفین است که دست به قلم می شوند و امروز هم متاسفانه ما کتاب ها ی تحلیلی، پژوهشی، تحقیقی در زمینه های مختلف که راه گشا باشد بسیار کم داریم، کتاب هایی را که من می بینم وارد بازار چاپ می شود در استان بوشهر 99 درصد در حیطه ی شعر معاصر هست، این کار خوبی است صاحبان ذوق بسیاری ما در استان بوشهر داریم در حوزه ادبیات، اما پژوهش و تحقیق علمی در زمینه های مختلف علوم انسانی و علوم تجربی و سایر رشته ها بسیار کم است و متاسفانه جامعه هم به آن نمی پردازد و صدا و سیما هم در هفته کتابخوانی به معرفی چندعدد کتاب می پردازد و تمام، هیچ جشنواره استانی نمایشگاه کتاب کشوری ما در استان بوشهر نداریم و اصلا استان بوشهر کمتر به پژوهش و تحقیق علمی بها می دهد و به آن فکر می کنند و شاید آن را فراموش کرده اند. هقته پژوهش در پیش است امیدوارم صدا وسیما و سایر دست اندر کاران به وظیفه خود عمل کند.
- چه مواردی می تواند به ارتقاء و بهبود موضوع پژوهش و تحقیق در استان کمک کند؟
- عوامل مختلفی می تواند به پژوهش در استان کمک کند که مهمترین آن توجه مسئولان به حوزه پژوهش است. این بزرگان باید یک تیم و گروه پژوهشگر خلاق، متفکر در همه ی عرصه ها داشته باشند تا کار انجام بگیرد، چنانکه در انتصابات مدیران کمیته انتصابات هست باید کمیته ی پژوهشی فعالی در رفع مشکلات استان انجام وظیفه کند.
- چه توصیه ای به پژوهشگران هم استانی دارید؟
- من کسی نیستم، کوچک همه ی پژوهشگران و اساتید بزرگوار هستم. فرش من بوریای بیش نیست اما بیاییم دست پژوهشگران جوان را بگیریم به آنها محبت کنیم، به آنها کمک کنیم نگذاریم این شمع تحقیق و پژوهش که در معرض باد قرار گرفته است خاموش شود. نگذاریم جوان ها دلسرد شوند راه و روش اقدام پژوهی و پژوهش گری را به آنها بیاموزیم. کسب تجربه بزرگان به این جوانان انتقال داده شود. کارگاه های پژوهشی در آموزش و پرورش، دانشگاه خلیج، دانشگاه فرهنگیان تشکیل شود که پژوهشگران بتوانند در این راستا گام بردارند و مورد کم لطفی قرار نگیرند.
- با تشکر از وقتی که برای این مصاحبه گذاشتید لطفا کلام پایانی خود را بفرمایید؟
- هر چقدر ما در کشورمان، صاحبانی که امور اختیارات با تمام توانایی ها در اختیار آن ها است، به بحث پژوهش بپردازند برای آبادانی کشور و توسعه پایدار این سرزمین مفید است. بی توجهی به امر پژوهش باعث می شود که سرچشمه های علم و دانش و تعلیم و تربیت ازبین برود. و در راستای پژوهش و اقدام پژوهی در دانش آموزان مستلزم این است که توجه به تجهیزات معلمان، به مهارت و اندیشیدن پژوهشگران رونق بگیرد، هر چقدر ما شرایط را برای دانش آموزان عزیز در حوزه پژوهش بهتر فراهم کنیم این ها در آینده شهروندانی پژوهشگر، معلمین، نمایندگان، وکیلان و استاندارانی می شوند که به پژوهش اهمیت می دهند. پژوهش و اقدام پژوهی در متن دانش آموزان از پایه اول با طرح سوال پژوهشگری انجام می شود ما در مدرسه هایمان نباید پژوهشگری، طرح سوال، رفع شبهات و همه ی سوالات را نادیده بگیریم. اندیشه ی پژوهشگری درمدارس آغاز می شود آن را باید تقویت کرد هیچ کشوری بدون تحقیقات به برتری دست پیدا نمی کند. تحقیق و پژوهش ریشه ی توسعه ی یک کشور است. اگر می خواهیم کشوری توسعه یافته در تمام ابعاد داشته باشیم باید تحقیق و پژوهش را گرامی بداریم. کسب اطلاعات مطلوب با پژوهش محقق می شود. و تصمیم سازی ها یکی از رسالت های پژوهش است.
در سند تحول بنیادین کشور، آموزش و پرورش بستر ساز پژوهش جامعه است اگرما می خواهیم که این گام و این توسعه انجام شود باید به پژوهش اهمیت بدهیم. و در پایان با یک جمله از سقراط مصاحبه ی خود را به پایان می رسانم زندگی بدون تحقیق و پژوهش ارزش زیستن ندارد، تکرار مکررات است. ما با پژوهش و تحقیق هست که افقی جدید و نو ، طرح و تفکری را بنیان می گذاریم تا در مسیر آن حرکت کنیم. و آیندگان خود را بهتر بسازیم.
از تمام پژوهشگران استان و رسانه وزین اتحاد جنوب و اتحاد خبر که وقت گذاشتید تا عرصه تعلیم و پژوهش و تحقیق را در این تنگنا های اقتصادی نمایان سازید سپاسگزارم. از همه ی دبیران، دانش آموزان، پژوهشگران که آثار خود را ارائه می کنند تا در جامعه تحول و توسعه پایدار نقش بندد سپاسگزارم. آموزش و پرورش سنگ زیر بنای توسعه است آن را دریابیم.