
اتحادخبر-محمد جاویدان: مرحوم حاج محمدنبی در پاکستان و هندوستان با طب سنتی و خواص شفابخش داروهای گیاهی آشنا میشود و پس از بازگشت به برازجان، این شغل را انتخاب و تا آخر عمر مشغول طبابت و خدمت به مردم میگردد و نقل میکنند که افراد زیادی از نقاط مختلف کشور برای درمان خود (پاکسازی بدن، نازایی، زخم بستر و دیگر بیماریهای صعب العلاج) به وی مراجعه...
محمد جاویدان:
مرحوم حاج محمد نبی مهاجری برازجانی در سال 1277 هجری شمسی در برازجان ولادت و در سال 1377 هجری شمسی درگذشت. وی در طول یکصد سال عمر پر برکت خود، زندگی سخت و پرفرازو نشیبی داشته است. ایشان در دوران طفولیت ابتدا مادرش را و پس از مدتی پدرش را از دست میدهد و لذا در سایه حمایت عمه اش قرار میگیرد. وی که فرزند ارشد خانواده بود از همان کودکی به کار و فعالیت مشغول و مسئولیت خانواده را بعهده میگیرد. حاج محمدنبی برای تأمین معیشت زندگی، معامله و تجارت سفرهایی به کشورهای عربی به خصوص بحرین داشته و به کربلا و مکه نیز مشرف و به پاکستان و هندوستان نیز سفر کرده بود. شغل اصلی وی عطاری بوده و به نقل از مطّلعین، در حرفه اش بسیار خبره و مشهور بوده است. به نقل از حاج اسماعیل مهاجری برازجانی، مرحوم حاج محمدنبی در پاکستان و هندوستان با طب سنتی و خواص شفابخش داروهای گیاهی آشنا میشود و لذا پس از بازگشت به برازجان، این شغل را انتخاب و تا آخر عمر مشغول طبابت و خدمت به مردم میگردد و نقل میکنند که افراد زیادی در منطقه و از دیگر نقاط کشور برای درمان خود ( پاکسازی بدن، نازایی،زخم بستر و دیگر بیماریهای صعب العلاج) به وی مراجعه میکردند.فرزند ارشد آن مرحوم تأکید میکنند:
پدرم در این زمینه استادی برجسته بود و در زمینه شناخت و خواص درمانی گیاهان و بطور کلی طب سنتی، آگاهی و احاطه کامل داشت بطوریکه حتی پزشکان هندی و پاکستانی شاغل در بیمارستان 17 شهریور برازجان نیز در آن زمان، طبابت وی را باور و با ایشان ارتباط زیادی داشتند و گاها برای درمان خود و یا افراد خانواده شان بخاطر فرار از عوارض داروهای شیمیایی، از نسخه های تجویزی آن مرحوم استفاده میکردند. مرحوم مهاجری بیشتر داروهای خود را از شیراز ( عطاری حاجی عدلو) تهیه میکرده و جالب اینکه این عطاری هنوز هم در شیراز فعّال میباشد. مرحوم حاج سید محمود محمدی شاعر و نویسنده فقید شهرمان نیز در پاورقی اثر خود بنام " گلبانگ سربلندی" ص 33 مرحوم حاج محمدنبی را اینچنین معرفی میکنند:
"شادروان مرحوم مغفور حاج محمدنبی مهاجری( مهاجر) از عارفان، شاعران و متّقیان خطه دشتستان بود که طبعی روان و ایمانی متعالی داشت که با انوار حضرت ربوبیت با تجربه شصت ساله ای که داشت، با دم عیسوی خود مریضان این منطقه را با اذن رحمان به وسیله داروهای گیاهی شفا میبخشید"..
از بحث طبابت که بگذریم مرحوم مهاجری به دلیل همنشینی با علماء زمان خود و عشق به اهل بیت( ع) در زمینه روضه خوانی نیز فعّالیّت داشته و در دو ماه محرم و صفر به خصوص در روستاهای بنداروز و حسن آباد (قنات حاج حسن) منبر میرفته و ذاکر اهل بیت علیه السلام نیز بوده است. به نقل از آقای حاج حیدر ذاکری اصل فرزند مرحوم حاج شیخ رضا رحمه الله علیه، مرحوم حاج محمدنبی مهاجری در کنار دیگر اساتید، نقش کلیدی و بسیار مؤثری در موفقیت پدرم داشته و در آموزش روضه خوانی، خواندن متون فارسی، عربی، ادعیه، احادیث، مفاتیح الجنان و سروده های خود به وی خدمات شایان توجهی ارائه کرده و ایشان نیز فقط مستمع بوده و بواسطه حافظه بسیار قوی که داشتند مطالب را دریافت و حفظ میکردند. آن مرحوم در بحث تشکیل خانواده نیز مرحوم حاج شیخ رضا را حمایت میکنند زیرا در سالهای اولیه که مرحوم ذاکری به برازجان نقل مکان میکنند علاوه بر اینکه از منزل آقای ایمنی (از خوانین برازجان) ایشان را به منزل خود میآورند و مشکل مسکن وی را حل میکنند، مرحوم حاج محمدنبی موجبات ازدواج وی را نیز فراهم میآورند. البته که شیخ با صفا و ذاکر فراموش نشدنی اهل بیت (ع) نیز ضمن قدرشناسی از استاد خود در همه زمینه ها، بارها آموخته ها و همینطور از سروده های این مرد بزرگ، در مناسبتها و مجالس مختلف بهره میبردند و همواره مرحوم حاج محمدنبی و خانواده محترمشان را از دعای خیر فراموش نمیکردند.
مرحوم مهاجری بطور کلی در زمینه کمک به مستمندان، یتیمان و افراد نیازمند پیشقدم و الگوی به تمام معنایی بوده است. فرزند ارشد مرحوم حاج محمدنبی میگویند که:
پدرم حتی بعضی از افراد یتیم را تا سن چهارده سالگی در خانه سرپرستی میکردند.
آن مرحوم در مورد خواص داروهای گیاهی نیز دست نوشته های زیادی به نظم و نثر از خود بر جای گذاشته است اما یکی از خصوصیات و توانائیهای خدادادی این مرد بزرگ، میتوان به ذوق و قریحه ی شاعری آن مرحوم اشاره کرد و تخلص شعری وی "مهاجر" بوده است. البته بیشتر اشعارش پند و اندرز و در منقبت ائمه اطهار ( ع) است. استاد محمد غلامی مؤلف کتاب " رها زمنت باران" در این اثر ارزشمند نمونه هایی از اشعار مرحوم مهاجری را آورده است.
ایشان همچنین در مورد پیشینه مشاغل آهنگری، کوزه گری و همچنین برخی از خدمات مرحوم سالم خان ضابط وقت برازجان نیز دست نوشته هایی بصورت منظوم ارائه و سروده که بسیار خواندنی است.
مهمتر از همه این اشعار، مرحوم حاج محمدنبی به دلیل آشنایی با فنون و صنایع ادبی و لفظی، بصورت "ملمّع" نیز اشعاری سروده است.
ملمّع در اصطلاح ارباب ادب، شعری است که یک بیت یا مصرع آن فارسی و مصراع یا بیت دیگر به زبانی دیگر گفته شود و مرحوم حاج محمدنبی مهاجری در بکار بردن این صنعت ادبی تبحر خاصی داشته است.
متأسفانه بخش زیادی از این دست نوشته ها (اعم از نثر و نظم) هم اکنون در دسترس نمی باشد که قرار است در آینده توسط فرزند ارشد ایشان منتشر و در دسترس همگان قرار گیرد.
حقیقتا مرحوم حاج محمدنبی در عصر خود از نوادر و نوابغ برازجان بوده چرا که ایشان بدون تحصیلات عالیه و تنها با داشتن سواد مکتبی و خواندن دیوان حافظ، شاهنامه فردوسی و دیگر آثار شعرای بزرگ که در آن زمان در مکتب خانه ها معمول و مرسوم بوده، به چنین توانائیها و موفقیتهایی دست مییابند.بدون اغراق میتوان گفت که ایشان مصداقِ:
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئله آموز صد مدرّس شد.
روانش به مینو شاد باد.
در پایان از آقای حاج اسماعیل (علیرضا) مهاجری فرزند آن مرحوم، دکتر عباس قاسمی، حاج حیدر ذاکری اصل، کربلایی ابراهیم آخوندزاده و والده خودم که این اطلاعات را در اختیارم گذاشتند صمیمانه تشکر میکنم.