اتحادخبر: در پی در گذشت استاد حسن انصاری متخلص به امرو هیچستانی و به منظور پاسداشت خدمات ارزنده فرهنگی و ادبی آن فرهیخته فقید نظر برخی دوستان و صاحب نظران را با طرح 3 سوال زیر جویا شدیم:

1-کارنامه ی ادبی استاد حسن انصاری(امرو هیچستانی) را چگونه ارزیابی می کنید؟

2-چه قدر ادبیات کلاسیک و ادبیات عامیانه در اشعار طنز انصاری نمود داشته است.

3- اگر خاطره ای از استاد انصاری دارید بیان کنید.

حسن سهولی دیّر:

۱- کارنامه ی ادبی استاد حسن انصاری (امرو هیچستانی) را چگونه ارزیابی می کنید؟

در استان بوشهر صرف نظر از طنزهایی که در ادبیات معاصر امروز به عنوان مولفه های مدرن و پسامدرن آن هم در پس زمینه های زبانی و ساختاری در کار شاعران و نویسندگان بروز کرده و می کند طنز آشکار در نظم و نثر به شیوه ی گذشتگان کم دیده می شود این از یک طرف و توفیق در طنزگویی خود شاعر ( امرو هیچستانی ) از طرف دیگر، کار شاعر را برجسته کرده است و در دو اثر او یعنی "مطبوعاتی های نامطبوع" و " تلقتد " نمایان است.

   شاعر توانسته در این دو اثر با گرایش به ادبیات کهن نگاه نوی داشته باشد هر چند می توانست در تداوم اثرهای خود جدی تر حرکت کند.

 از طرفی در هر زمان طنز، خود توام با احتیاط است چون تیغ دارد گرچه مرهم گذار است اما همه از تیغ آن می ترسند و امرو توانست، رگ زنی مرهم گذار باشد گرچه تیغ او عده ای را آزرد و برایش دردسر ایجاد کرد.

نکته ی گفتنی در باره این طنزپرداز این است که در نظم خیلی منسجم تر از نثر حرکت می کرد گرچه ایشان آثار نثر چاپ شده ای ندارد ولی این اواخر سعی کرد خاطرهای دوران دانشگاه خود را بنویسد شاید جایی چاپ نشد یا من ندیدم که چاپ بشود ولی برایم می فرستاد و من با یکی از دوستان ادبیاتی این گونه گمانه زنی کردیم که او در نظم موفق تر است.

   البته که امرو هیچستانی هر چند بوشهری است تنها متعلق به استان بوشهر نیست و هیچ استانی ندارد و " هیچ استانی" است او از اهالی زبان و ادب فارسی است به همین دلیل تمام فارسی زبانان داخل و خارج کشور آثار او را خوانده و می خوانند و حتی در مواردی دیده ام او را تحسین کرده و جویای نام و نشانش شده اند.

  خلاصه کلام باید به آن زنده یاد، آفرین گفت و گفت:
" حق بریخت این آب را در جوی تو
 آفرین بر دست و بر بازوی تو "

۲- چه قدر ادبیات کلاسیک و ادبیات عامیانه در اشعار طنز انصاری نمود داشته است

 از ویژگی های ادبی امرو هیچستانی تسلط ایشان بر چند موضوع است،  اول تسلط و آگاهی او از متون کهن، که مدیون استادان برجسته دانشگاه شیراز است، او بر سر درس این استادان مرتب حاضر بود.

دوم حافظه ی خوب اوست، استادی داشتیم به نام دکتر موید شیرازی او در تقویت حافظه ی دانش جویانش بسیار تاثیرگذار بود، دانش جویان را وادار می کرد که چه نظم و چه نثرهای مسجع فارسی و حتی قصاید عربی را قبل از امتحان با زمان مشخص روی کاغذ از حافظه بنویسند و سپس برگ امتحان بگیرند.

مثلا برای امتحان بوستان سعدی حتمن باید صد بیت از بوستان را در بیست دقیقه روی کاغذ بنویسند و بعد برگ امتحان بگیرند و اگر نه از امتحان دادن خبری نیست! و برای امتحان گلستان، یا دیباچه را از حافظه روی کاغد بنویسند و یا جدال سعدی با مدعی که طولانی ترین حکایت سعدی در باب هفتم است.
امرو در این مارتن حافظه، بسیار خوب عمل می کرد.

 سوم امرو هیچستانی علاوه بر آموزه ها و اندوخته های دوره ی دانشجویی خود نیز تلاش و کوشش های زیادی بر خواندن و دانستن متون کهن فارسی داشت.
 چهارم در دور هم نشینی های ادبی همیشه حاضر بود و آماده بود که در همین جلسه ها آثار کلاسیک و معاصر فارسی را بخواند، او با دوستان ادبیاتی خود چندین آثار کلاسیک از جمله شاهنامه فردوسی، لیلی و مجنون و خسرو شیرین نظامی، مثنوی معنوی و غزلیات شمس، بوستان سعدی، حافظ، نیما سپهری و فروغ را مرور کرده بود و همان طور که مشخص است حسن انصاری دو مجموعه و آثار چاپی خود را متاثر از نظامی و فردوسی پدید آورده و نقیضه پردازی کرده است.

در باره ادبیات عامیانه امرو شیوه ی خاص خودش را داشت یعنی این نقیضه پردازی ها را مطابق زمینه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه و زمان خود می سرود و این زمینه ها خواه ناخواه هم در متن و هم در ساختار و نحوه ی ادای واژگان، او را به سمت ادبیات بومی خود می کشاند، این ناخودآگاهی ادبی در جا جای آثار طنز او نمایان است:

" بشم واشُم از این عالم به درشُم
 بشُم از کشور خود دورتر شُم
 در این جا سوژه ی طنزی نبینم
بشُم تا طنز گوی هند و چین شُم "

این شعر بوی لالایی مادران جنوب می دهد، که مادران هم از فایز و مفتون و محیا می گرفتند و نمونه ها و زمینه های فراوان ساختاری و محتوایی در این دو اثر استاد انصاری هست.

۳- اگر خاطره ای از استاد انصاری دارید بیان کنید.

 من هیچ وقت ندیده بودم انصاری فوتبال بازی کند، سال ها پیش در یک تابستان که جام جهانی فوتبال شروع شده بود، حسن انصاری به چه منظور نمی دانم احتمالا کار اداری به دیّر آمده بود و شب با هم در منزل ما بازی میان برزیل و هلند را تماشا می کردیم تصادفی انصاری پیراهنی پوشیده بود که مانند پیراهن برزیلی ها طلایی بود، من سخت طرف دار تیم ملی برزیل بودم - هنوز هم هستم - از قضا برزیل گل خورد و من هم به انصاری گفتم که حسن! صبر کن برزیل تلافی می کند و چون می ترسیدم که تلافی نکند یا اطمینان نداشتم گفتم ماجرا در فوتبال گل زدن نیست بلکه زیبا بازی کردن است و برزیل هنرآفرینی می کند، خنده ای کرد و گفت ما ادبیاتی ها همیشه گول ظواهر می خوردیم، باید گل زد! برو تا هلند گل دیگری نزده یک پیراهن دیگری بیاور تا بپوشم! از قضا همین طور هم شد و برزیل گل دیگری خورد نکته این جاست که بالاخره نتیجه سه بر دو برزیل برد و پایان بازی برزیل برنده شد.

   صبح هنگامی که می خواستیم از خانه بیرون برویم انصاری گفت امروز باید پیراهن طلایی پوشید و کلی خندید!! یادش گرامی و روانش در آرامش ابدی باد.