اتحاد خبر:  ثریا شیری – مهدی بکران: با نزدیک شدن به ایام انتخابات مجلس یازدهم شورای اسلامی، به سراغ دو نفر از فعالان سیاسی اصلاح طلب استان بوشهر رفتیم تا نظر آن ها را در خصوص انتخابات مجلس و شرایط تایید صلاحیت کاندیداها جویا شویم.
گفتگوی اتحاد خبر را با حسن لاوری دبیر شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان و مدیرمسئول هفته نامه نصیر بوشهر و قدرت الله رحیمی دبیر انجمن اسلامی معلمان استان بوشهر و عضو شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان بوشهر بخوانید.

اتحاد خبر: ارزیابی شما، از انتخابات پیش روی مجلس چیست؟

 
قدرت رحیمی: من فکر می کنم موفق ترین دوره انتخابات، بعد از رحلت امام خمینی(ره)، در دولت خاتمی به عنوان پاکدست ترین دولت بوده است. و بعد از آن هر چه جلوتر آمدیم شور انتخاباتی کمتر و حضور مردم در فضای انتخابات کمرنگ تر شده است. همچنین نقش احزاب و فعالین سیاسی موثر بر جامعه را کمرنگ تر کرده اند. حال به فضایی رسیده ایم که انتخابات کاملا یک جانبه و یک سویه تعریف شده و این بر خلاف فرمایش مقام معظم رهبری است که فرمودند: «دو جناح اصولگرا و اصلاح طلب، دو بال برای نظام جمهوری اسلامی هستند و هر کدام شکسته شود نظام، قادر به پرواز نیست» من فکر می کنم در این انتخابات با رد صلاحیت های گسترده یک بال را شکسته اند به این ترتیب امکان پرواز رو به جلو را از بین برده و دچار مشکل کرده ا ند.

حضرت امام خمینی(ره) در زمان حیاتشان برخورد خیلی شدید و آشکاری نسبت به انجمن حجتیه ای جزم اندیش داشت که در یک دوره با حضور جدی در جامعه شروع به فعالیت کردند به دنبال آن امام خمینی(ره) خطاب به آنها فرمودند: «اگر یک نانوایی هم به شما  بدهند، شما نمی توانید آن را اداره کنید» و من حس می کنم آن جریان فکری الان بنا دارد از خط امام انتقام  بگیرد اما موفق نخواهند شد.  با ادامه فعالیت جدی تر این طیف فکری بعد از رحلت امام  فاصله آنها با مردم نیز زیادتر شده است. به  نظر من به دنبال این جریانات در این انتخابات حضور مردم کم رنگ است و  رغبتی برای حضور در انتخابات غیر رقابتی ندارند. هر چند کاملا قبول دارم که اصلاح طلبان هم طی این چند سال اشتباهات بزرگی داشته اند که همین امر هم به مایوس شدن مردم کمک کرده است.

حسن لاوری: ارزیابی و پیش بینی از نتیجه انتخابات مجلس برای همگان روشن است و زیاد به تجزیه و تحلیل  خاصی نیاز ندارد، همه می دانند مجلس آینده دست چه جناحی خواهد افتاد و چه کسانی اکثریت خواهند داشت. نحوه بررسی صلاحیت ها طوری است که اکثریت مجلس به دست جناح اصولگرا خواهد بود.
بعد از مجلس ششم، نتیجه بررسی صلاحیت ها طوری مشخص می شود که اکثریت نمایندگان مجلس از جناح اصولگرا باشند. حتی مجلس دوره دهم که اصلاح طلبان هر کاندیدایی را معرفی کردند رای لازم را بدست آورد، اما در همین دوره دهم با لیست امید فقط 129 کرسی تصاحب کردند و 30 نفر هم از این تعداد مشخص نبود که از کدام جناح هستند.

بنابراین یکی از اقداماتی که ارزیابی و پیش بینی نتیجه انتخابات مجلس را ماه ها قبل روشن می سازد نتیجه بررسی صلاحیت ها توسط شورای نگهبان است.
واضح و مبرهن است که در این دوره هم اصلاح طلبان برای 200 کرسی امکان رقابت ندارند و فقط در 50 یا60 کرسی کاندیدا دارند که برای این تعداد کرسی نیز نیروهای کمتر شناخته شده اصلاح طلبان برای رقابت با اصولگرایان حضور دارند.
با این عملکرد شورای نگهبان در تایید صلاحیت ها، مجلس یازدهم یک مجلس تضعیف شده بدون پشتوانه کارشناسی ،علمی ،تشکیلاتی و حزبی تشکیل می شود و بیشتر پوپولیستی خواهد بود. یک مجلسی که در همه مسائل کشور و همه امور صاحب نظر قوی و با پشتوانه کارشناسی باشد به وجود نمی اید .
البته وضعیت اقتصادی کشور و بحران های اقتصادی و سیاسی و اجتماعی کشور که بر اثر تحریم ها و جنگ اقتصادی آمریکا با ایران ایجاد شده نیز در انتخابات تاثیر خواهد داشت .
همچنین چهار سال شلیک توپخانه اصولگرایان بر ناتوانی اصلاحات ، دولت و مجلس و بی اهمیت کردن جایگاه مجلس و تضعیف اصلاحات ،بنظر می رسد خیلی از مردم ما چندان انگیزه ای برای شرکت فعال در انتخابات ندارند.

اتحادخبر: با توجه به اینکه 97 نفر از نمایندگان دور دهم مجلس در انتخابات پیش رو رد صلاحیت شده اند، یک آسیب شناسی داشته باشید که چرا این وضعیت ایجاد شد؟

 
رحیمی: اما در یک آسیب شناسی من معتقدم که بعد از سال 76 اصلاح طلبان به سه دسته تقسیم شدند: یک عده ای از اصلاح طلبان فقط به دنبال منافع شخصی بودند و نمونه هابی  را می توانیم مثال بزنیم که در مجلس حضور پیدا کرده اند و تخلفاتی داشته اند مثلا در تخلفات مالی طرف می گوید سهمم را از انقلاب گرفته ام. یا عده ای به دنبال رانت های اقتصادی بوده اند  مثلا بحث ژن برتر کردن ویا وارد معاملات تجاری رانتی شدن . حتی دراداره صندوق ذخیره فرهنگیان که بخشی از آن ها اصلاح طلب بودندهم ما شاهد   فساد مالی گسترده بودیم  که ضربه مهلک و بزرگی به جریان اصلاحات زده شد.
بخش دوم از اصلاح طلبان می گویند ما تحت هر شرایطی می خواهیم در مدیریت های اجرایی در سطوح مختلف باشیم. در صورتیکه احزاب سیاسی که در دنیا فعال هستند و به نتیجه رسیده اند مدتی در جامعه کارتشکیلاتی کرده اندو برنامه ارائه نمو ده اندودر برابر عملکرد خود پاسخگو هم بوده اند. اگر اصلاحات می خواهد این نیمه رمقی که برایش مانده باقی بماند و به مرگ دائمی دچار نشود بایداز حوزه قدرت و ثروت  کنار بکشند و در بدنه اجتماعی کار  فرهنگی  کنند تا بازسازی و پالایش شوندو برای این کار باید دوره آموزش جدی در بازی شطرنج سیاسی را یاد بگیرند و بعد وارد میدان بازی شوند وگرنه کیش ومات خواهند شد.
دسته سوم عده ای از اصلاح طلبان هستند که هیچ منفعتی برای خود نخواسته اند. مثل خاتمی ، میرحسین موسوی ، کروبی ویا کسانی که هزینه های سنگینی پرداخت کرده اند. باید به دقت این سه گروه راارهم تفکیک کرد. برای مثال میرحسین موسوی بعد از نخست وزیری یک زندگی ساده و عادی داشت و البته خیلی از اصلاح طلبانی که الان خانه نشین هستند چنین هستند.
 من  معتقدم دراین دوره هم اصلاح طلبان حاکمیتی تایید شدند، یعنی کسانی که نمی توانند نقشی جدی در مجلس داشته باشند.  برای مثال در استان بوشهر کسی را می شناسم که اصلاح طلب واقعی  هستند و یک زندگی ساده هم دارندو پاکدست هم  هست اما رد صلاحیت شده ،
از طرفی دیگر در جایی که منبع فساد بوده و در مدیریت شخصی دیگر کسانی که  حتی نقش معاونت هم داشته اند و اکنون تعدادی از آن ها دستگیر شده و در بازداشت به سر می برند  تایید صلاحیت شده است. این خطرناک ترین مشی است که ایجاد شده و اصلاح طلبان اگر می خواهند خود را از این منجلاب فساد بیرون بکشند باید از   قدرت و ثروت فساد انگیز فاصله بگیرند و در زمینه های احتماعی و فرهنگی فعال شوند و با مردم باشند تا آینده را بیشتر از این از دست ندهند.

لاوری: مجلسی که از غرب از دوران مشروطه به ایران آورده ا ند یک مجلس عقیم و ناکارآمد است. ما پوسته مجلس را به ایران آوردیم اما از باطن آن غافل شدیم. یکی از لوازم مجلس در دنیا تحزب است. در دنیا مجلس، ریاست جمهوری و... بدون تحزب معنا ندارد و این احزاب هستند که مجلس و ریاست جمهوری را تشکیل می دهند در آمریکا، انگلیس، سوئد، ایتالیا و فرانسه که در آنجا مجلس بدون حزب تشکیل نمی شود .اما در ایران مجلس وجود دارد ولی احزاب قوی، فراگیر، منسجم تشکیلاتی و با برنامه نداریم .
هر چند در ایران شاید 200 حزب داشته باشیم ولی در بین این تعداد ، دو حزب درست و حسابی با استانداردهای حزبی وجود ندارد. بنطرم تمام مسائل و مشکلات مجلس از اینجا ریشه می گیرد که فعالیت حزبی فراهم نیست. احزاب رقیب بر هم نظارت نمی کنند . کارشناسان قوی احزاب برنامه های اقتصادی ،عمرانی، سیاسی ،بانکی ،بیمه ای ،و... تهیه نکرده اند که برای اجرا به نمایندگان حزب خود بدهند .
رقابت حزبی بدرستی شکل نمی گیرد.
یکی دیگر از مولفه های اسیب شناسی وضعیت پیش رو در رد صلاحیت ها به نظرم عملکرد شورای نگهبان است شورای نگهبان افرادی را تایید می کند که به صراحت و قاطعیت نظر خود را ابراز نمی کنند و کسانی که روحیه انتقادی دارند و صاحب نظر هستند تایید نمی کند ، لذا افراد و اشخاص سعی می کنند ریا کاری کنند خود را به لباس و ظاهر افراد مورد نظر شورای نگهبان در آورند. علیهذا در زمان تایید صلاحیت ها آن ها که سابقه مواضع شفاف و صریح و دیدگاه های خود را بدون واهمه مطرح کرده اند رد می شوند و از آن طرف، افراد زیادی که دیدگاه ها و مواضع غیر شفاف و نامشخص و بعضا ریا کار و  روحیه ای متظاهر را دارند تایید می شوند. محمود صادقی و علی مطهری، حیدری، وکیلی، آذر منصوری و خیلی های دیگه که بخاطر نظریات سیاسی شان نمی توانند از سد نظارت استصوابی بگذرند ولی...
بنابراین یکی دیگر از مواردی که سبب می شود نمایندگان مجلس نتوانند سلامت مالی و ... داشته باشند همین روحیه ای که در آنها ایجاد می شود. ترس از اظهار نظر و بیان دیدگاههای خود، ریا کاری و تظاهر و... عامل چنین نتیجه ای خواهد بود.
یکی از کاندیداها که مرحله اول همین دوره رد صلاحیت و مرحله بعدی تایید صلاحیت شد می گفت : وقتی از طریق شورای نگهبان دلایل رد صلاحیتم جویا شدم گفتند که یک بار در دفاع از برجام و به نقد مخالفان برجام سخنرانی کرده ای، آیا دفاع از برجام یا یک موضع سیاسی مخالف آقایان باید باعث رد صلاحیت شود؟
با این حال چه چیزی برای نمایندگان می ماند؟ اینکه به فکر خودشان باشند و به جای فکر کردن به مسائل کشوری و حقوق مردم، برخی از آنها فقط به فکر جیب خود باشند.
یکی از کاندیداهای اخیر مجلس یازدهم در استان بوشهر می گفت: کاندیدای مجلس شده ام که به مردم خدمت کنم و مشکلات استان را حل کنم استان بوشهر چقدر محروم است چقدر عقب افتاده است و دلیلش را نداشتن نماینده قوی میدانست. گفتم مگر از وضعیت مجلس خبر نداری؟ شما هم اگر به مجلس راه پیدا کنی هیچ نظری نمی توانی ارائه بدهی و هیچ حزبی پشت نگاه و فکر تو نیست. یک نفر نمی تواند استانی را از محرومیت بیرون بیاورد. مگر نمایندگان قبلی استان نمی خواستند استان را از محرومیت خارج سازند؟ می خواستند ولی نتوانستند. چون از این مجلس چنین توقعی بر نمی آید.
با وجود چنین واقعیتی در مجلس، بنابراین جو و فضای غالب در مجلس ،نمایندگان را به طرف آن فضا می کشاند، فضای حاکم بر مجلس، نمایندگان مجلس را می سازد. اگر فضای مجلس مسائل گرایش به مادیات باشد نمایندگان هم دنبال مسائل مادی می روند. لذا می بینیم کسانی که با ذهنیت پاک و خوبی به مجلس رفته اند پس ازمدتی مجذوب فضای مجلس می شوند. ما نباید از این مجلس، انتظار معجزه داشته باشیم و حتی کمترین انتظار هم نباید داشته باشیم.
نتیجه غلبه فضای حاکم بر مجلس ان می شود که نمایندگان اصولگرایی که ادعای دین، ارزش ها و اصول می کنند هم رد صلاحیت شوند.
به نظر من در حال حاضر وجود و عدم وجود مجلس برای مملکت فرقی ندارد بهتر است این مجلس را تعطیل کنند و هزینه های آن را با توجه به تحریم های اقتصادی کشور به پروژه های عمرانی دهند.

اتحاد خبر: آیا شورای هماهنگی جبهه اصلاحات و شورای سیاست گذاری استان از کاندیدای استان ارزیابی داشته یا به طور کل اصلاح طلبان در حوزه های چهار گانه استان کاندیدایی دارند یا خیر؟

رحیمی: شورای هماهنگی جبهه اصلاحات هنوز تشکیل نشده ودر زمینه دادن لیست تصمیمی نگرفته است . اما نظر شخصی من این است که در این دوره اگر اصلاح طلبان می خواهند برای خود در آینده رمق و حیاتی تعریف کنند باید مردم را آزاد بگذارند تا به هر کسی دوست دارند رای بدهند و دخالت نکنند. چرا که در این انتخابات فرصت رقابت  از بین رفته است و اگر اصلاح طلبان ورودکنند با شکست مواجه خواهند شد و بهتر است سکوت کنند تا مردم به هر کسی خواستند رای بدهند. اما اگر شورای هماهنگی جبهه اصلاحات تصمیم دیگری گرفت البته من هم تابع جمع هستم.

لاوری: نظر شخصی من این است که با توجه به وضعیت انتخابات و بازیگرانی که در انتخابات هستند و با توجه به نقشی که شورای نگهبان اعمال کرده و اینکه ما کاندیدای مشخصی از اصلاح طلبان نداریم به جز یکی از حوزه ها، در سه حوزه دیگر کاندیدا ها یی که ادعای اصلاح طلبی داشته اند تایید صلاحیت نشده اند. یا اگر هم کسی از اصلاح طلبان تایید شده افراد کمتر شناخته شده هستند .به همین خاطر شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان در کل کشور نظرش این بود که این بار مثل دوره قبل نباشد که مجبور به تایید و معرفی افرادی شویم که اصلاح طلب نیستند .هم اکنون با توجه به مأیوس بودن بدنه اصلاح طلبان، امکان مشارکت و حضور فعال اصلاح طلبان به پای صندوق های رای خیلی کم است و چنانچه شرایط همین باشد و تغییر نکند استقبال چندانی از انتخابات پیش رو نخواهد شد.

به نظر من اصلاح طلبان ، با توجه به مسائل جهانی و طمع کشور های مستکبر ، فقط مردم را به پای صندوق های رای تشویق کنند ولی کاندیدای را معرفی نکنند ومردم به هر کسی که دوست دارند رای بدهند.

رحیمی: نباید از یک سوراخ چند بار دستمان گزیده شود اگر کاندیدای اصلاح طلب واقعی و موثر داشتیم شرایط فرق می کرد ولی حالا که همه رد صلاحیت شده اند . افراد انگشت شماری هم که با مشی اصلاح طلبی فقط در یک حوزه از چهار حوزه تایید صلاحیت شده اند سازماندهی و رقابت به نحوی است که   امکان رای آوردن آنها کم هست.

لاوری: اینکه در انتخابات اصلاح طلبان کاندیدایی را حمایت کنند و لیست بدهند به چند روز دیگر بستگی دارد که شورای نگهبان آیا تجدید نظری در تایید صلاحیت ها انجام می دهد یا خیر؟ اما در حال حاضر و با توجه به شرایط موجود شرکت در انتخابات را تحریم نمی کنیم اما لیستی هم ارائه نمی دهیم.