امروز: سه شنبه 05 تير 1403
    طراحی سایت
تاريخ انتشار: 23 اسفند 1401 - 09:09
از شاهنامه تا قلعهٔ شاهِ مسغون

اتحادخبر - یعقوب فولادیِ تنگستانی: هفتهٔ پیش متنی از بندهٔ کمترین با عنوانِ «از شاهنامه تا قلعهٔ شاهِ مسغون (نگاهی به داستانِ فتحِ کوه قلعهٔ گیسکان)» در اتحادِ جنوب منتشر شد که چند روز پس از آن یکی از دبیرانِ محترمِ تاریخ مطلبِ کوتاهی در همین درگاه مبنی بر این مورد نوشتند که بنده مقالهٔ ایشان (مقایسهٔ اجمالیِ قلعهٔ بابکِ خرمدین و کوه قلعهٔ شاه مسغون) را...

«درِ سرایِ مُغان رُفته بود و آب زده»

دکتر یعقوب فولادیِ تنگستانی:

هفتهٔ پیش متنی از بندهٔ کمترین با عنوانِ «از شاهنامه تا قلعهٔ شاهِ مسغون (نگاهی به داستانِ فتحِ کوه قلعهٔ گیسکان)» در اتحادِ جنوب منتشر شد که چند روز پس از آن یکی از دبیرانِ محترمِ تاریخ مطلبِ کوتاهی در همین درگاه مبنی بر این مورد نوشتند که بنده مقالهٔ ایشان (مقایسهٔ اجمالیِ قلعهٔ بابکِ خرمدین و کوه قلعهٔ شاه مسغون) را بدونِ هیچ تغییری برداشته‌ام و به نامِ خود انتشار داده‌ام. در اینجا دو مورد مطرح می‌شود: یکی فرضیه، روشِ کار و نتیجهٔ حاصل از سخن و دیگری امانت و سرقتِ ادبی.
نخست باید گفت استاد کوه قلعهٔ گیسکان و قلعهٔ بابک را از نظرِ شباهت‌ها و تفاوت‌ها بررسی کرده و سپس در موردِ تاریخِ قلعه و داستانِ بابکِ خرمدین با خلیفهٔ عباسی مطلبِ خود را ادامه داده‌اند و در پایان افسانهٔ گشوده شدنِ کوه قلعهٔ شاهِ مسغون را آورده‌اند؛ و تمام. همانگونه که از عنوانِ سخنِ ایشان نیز برمی‌آید تنها این دو قلعه را «مقایسه» نموده‌اند، آن هم به طورِ اجمالی. امّا بنده فرضیه‌ام این بوده که روایتِ گشوده شدنِ قلعهٔ شاهِ مسغون نمی‌تواند بنیادِ تاریخی داشته باشد و باید ردِ پای آن را در روایت‌های شفاهی گرفت و حتّی در متونِ تاریخیِ پیشین که احتمالاً بُن‌مایه‌اش به شاهنامه برسد. بر این بنیاد با نگاهی به چند متنِ کهن و همچنین پژوهش‌هایی در این راستا به این نتیجه رسیدم که در گسترهٔ فرهنگی-تمدّنیِ ایرانِ بزرگ چندین قلعه می‌بینیم که این داستان به صورت‌هایی مشابه برایشان ذکر می‌شود که قدیمی‌ترینش در داستانِ شاهپورِ ذوالاکتافِ شاهنامه دیده می‌شود.
بر این حساب نه فرضیهٔ استادِ محترم با فرضیهٔ بنده یکسان می‌باشد، نه روشِ کارِ ما و نه بحث و نتیجه‌گیریِ سخنانمان. اینکه فرموده‌اند «نویسنده هیچ زحمتی به خود نداده تا تغییری در متنِ مقاله بدهد»؛ برای خودم هم جالب است! اگر سخنانشان در فرضیهٔ سخنِ بنده تأثیری داشت و یا در بحث و بررسی و نتیجه‌گیریِ نوشتهٔ من، آن وقت می‌توانیم بگوییم سرقتِ ادبی صورت گرفته است؛ وقتی هیچ‌گونه تأثیر و تأثرِ محتوایی و ساختاری در متن رُخ نداده است؛ ارجاع به چه بدهیم؟!
موردِ دیگر اینکه تنها وجه شباهتِ متنِ استادِ گرامی و نوشتهٔ بنده روایتِ گشوده شدنِ کوه قلعهٔ شاهِ مسغون است که بر همین اساس می‌فرمایند «نویسندهٔ مقالهٔ از شاهنامه تا قلعهٔ شاهِ مسغون مطالب را وام گرفته و ارجاع نداده‌اند». در این باره باید گفت این داستان روایتی مشهور است که در بینِ مردمِ گیسکان، برازجان و کوهنوردان رواج دارد و از هر پیر و جوانی در این خطّه بپرسی آن را روایت می‌کنند؛ بنابراین از شخصِ خاصی نیست که به آن شخص ارجاع داده شود. آوردنِ این داستان در مقالهٔ بنده به این گونه بود که از دوستی که بیشتر با گیسکان آشنایی داشت درخواست کرده بودم داستان را برایم بنویسد که گفت داستان را بر اساسِ سخنانِ فلانی نوشته‌ام. در اینجا باید گفت آیا این داستان ساخته و پرداختهٔ جنابِ محترم است که من به ایشان ارجاع نداده‌ام و در گیومه نگذاشته‌ام که باید بگویند از من سرقت شده است؟! مسئله اینجاست که روایتِ گشوده شدنِ کوه قلعهٔ شاهِ مسغون در نوشتهٔ بنده به واسطهٔ دوستی از زبانِ دیگری گرفته شده است و لا غیر؛ و همان‌گونه که در بالا آمد روندِ سخنِ ایشان مسیرش جای دیگریست و سخنِ بنده راهِ دیگری در پیش گرفته. نه وامی در فرضیه، بررسی و جمع‌بندی می‌بینیم؛ نه سرقتی در ایده و روشِ کار و نه تکرارِ مکررّاتی که ایشان بر سرِ آن ایستاده‌اند.
نکتهٔ آخِر اینکه ظاهراً استاد داستانِ فتحِ کوه قلعه را تاریخی واقعی می‌دانند و اینکه بنده گفته‌ام افسانه‌ای است که بر اساسِ کهن الگویی در شاهنامه ساخته شده، سخنی یاوه است. فقط می‌توانم بگویم قصّه‌های شبانه چیزِ دیگریست و نقدِ تاریخی-اسطوره‌ای چیزی دیگر.



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
1401/12/25 - 12:11
0
0
درود بر دکتر فولادی گرانمهر
1401/12/24 - 11:30
0
1
درود. قلندرانِ حقیقتِ دشتستان به احترامِ پژوهشگران و ادیبانی امثال دکتر" فولادی" که قبای اطلس ایشان رنگارنگ به انواع هنر است؛ کلاه از سر بر می دارند...
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • ماریو قارچ‌خور
  • برگزاری رزمایش مقابله با آفات چوبخوار خرما در دشتستان
  • مدیر عامل شرکت پتروشیمی مروارید پابه‌توپ شد
  • مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران: مشارکت حداکثری متضمن تشکیل دولتی قدرتمند است
  • ساعت کاری ادارات استان بوشهر کاهش می‌یابد
  • یک مرکز غیرمجاز ارائه خدمات دندانپزشکی در «گناوه» پلمب شد
  • بازدیدهای هفتگی مدیر عامل از واحدهای مختلف پتروشیمی مروارید همچنان ادامه دارد
  • شناور حامل محموله بزرگ کالاهای قاچاق توقیف شد
  • مجریان انتخابات زمینه مشارکت مردم را هم فراهم می‌کنند
  • تداوم گرما در استان بوشهر/ دمای هوا به ۵۰ درجه می‌رسد
  • پیام مدیرعامل پتروشیمی پردیس به مناسبت عید غدیر خم
  • بیش از ۴۵ میلیون تردد در جاده‌های استان بوشهر ثبت شد
  • عناوین روزنامه‌های ورزشی امروز1403/04/03
  • افزایش ۳۰۰۰ درصدی آنتی‌اکسیدان پرتقال خونی با یک ترفند ساده
  • دستور مدیرعامل شرکت نفت فلات قاره ایران بر شتاب‌بخشی اجرای پروژه بخش خشکی خط لوله انتقال نفت ۱۸ اینچ میدان ابوذر در جزیره خارگ
  • پزشکیان امید آخر مردم است/ اصلاح طلب‌ها اصولگراتر هستند/ حکمرانی خردمندانه با پزشکیان محقق می‌شود
  • پزشکیان آمده است تا امید را به مردم برگرداند/ سخنرانی انصاری لاری در بوشهر
  • برای انتخاب دکتر پزشکیان، هر شهروند یک ستاد
  • روسای شهرستانی ستادهای مردمی دکتر پزشکیان در استان بوشهر منصوب شدند
  • اکنون وقت تحول به نفع مردم است/پزشکیان صادق و مدیر است/ رای ندادن یعنی انتخاب افرادی که نمی خواهیم
  • مسئولین ستاد انتخاباتی نامزدها در بوشهر معرفی شدند
  • مردم برای ایران پای صندوق رای بیایند/ پزشکیان کارآمد و صادق است/ کسب و کار ساحلی نشینان خوابیده است
  • کارنامه (امتحانات، انتخابات)
  • ستاد مردمی قالیباف در بوشهر آغاز بکار کرد
  • ،،بیگ بنگ،،
  • عمران مهرابی سرپرست اداره‌ روابط‌عمومی و مسئولیت های اجتماعی شرکت‌ پتروشیمی کیمیای پارس خاورمیانه شد
  • دیدار جلیلی با مردم تهران، شهریار و کرج
  • ۳۵ هزار پرونده از دادگستری دشتستان خارج شد
  • مشارکت حداکثری مردم در انتخابات اهداف دشمنان را ناکام خواهد گذاشت
  • مراسم اختتامیه لیگ انفرادی ۱۴۰۲ با اهدای جوایز به تیراندازان برتر برگزار شد
  • .: حسن پور حدود 3 روز قبل گفت: درود بر استاد عزیز ...
  • .: استان بوشهر حدود 4 روز قبل گفت: پس مشکل مردم حل ...
  • .: مسعود آتشی حدود 5 روز قبل گفت: درود بر انسان های ...
  • .: ناظم محمدی حدود 7 روز قبل گفت: سلام خدمت دکتر چرومی،بزرگوارمن ...
  • .: ناشناس حدود 7 روز قبل گفت: شورا باید دنبال کنه ...
  • .: تهران حدود 10 روز قبل گفت: خخخ چقد شما جالبین. ...
  • .: جمشید حدود 11 روز قبل گفت: درود.واقعیت امر همین است ...
  • .: وحید حدود 12 روز قبل گفت: زهی خیال باطل ...
  • .: سیده فاطمه هدایت حدود 12 روز قبل گفت: چه دلسوزانه و زبان ...
  • .: ساسان جهــــانبانی حدود 12 روز قبل گفت: لازم نیست حتماً عالی ...