امروز: سه شنبه 06 مهر 1400
    بیمه ویژه کرونا
تاريخ انتشار: 02 مرداد 1400 - 18:01
مروری بر نتایج یک پژوهش؛

اتحادخبر: زنان سرپرست خانوار، بخشی مهم از هر کشوری هستند که بنا بر اصول اجتماعی بایستی توسط جامعه مورد حمایت‌های ویژه قرار گیرند اما بررسی‌های محققان نشان می‌دهد دیدگاه و اقدام‌های موجود درخصوص وضعیت این زنان، به هیچ عنوان مطلوب و کافی نیست.

 

اتحادخبر: زنان سرپرست خانوار، بخشی مهم از هر کشوری هستند که بنا بر اصول اجتماعی بایستی توسط جامعه مورد حمایت‌های ویژه قرار گیرند اما بررسی‌های محققان نشان می‌دهد دیدگاه و اقدام‌های موجود درخصوص وضعیت این زنان، به هیچ عنوان مطلوب و کافی نیست.

زنان سرپرست خانوار را چگونه توانمند کنیم؟

 

به گزارش ایسنا، یکی از مهم‌ترین تغییرات اجتماعی و جمعیتی وسیعی که جامعه ایران در سال‌های گذشته تجربه کرده، افزایش خانوارهای زن‌سرپرست بوده است. این افزایش را می‌توان با زنانه‌شدن سالمندی و به‌تبع آن زنانه‌شدن سرپرستی خانوار در میان جمعیت سالمند و نیز گسترش سرپرستی خانوار در میان زنان هرگز ازدواج‌نکرده و یا طلاق‌گرفته مرتبط دانست.

 

در سال‌های اخیر، تعداد خانوارهای زن‌سرپرست طبق آمارهای رسمی کشور، روندی صعودی داشته است. نسبت چنین خانوارهایی به کل جامعه از 6.5 درصد در سال 1345 به 12.7 درصد در سال 1395 رسیده که افزایش حدوداً دو برابری را نشان می‌دهد.

زنان سرپرست خانوار بنا بر گفته‌های متخصصان، با مسائل و مشکلات بسیاری روبه‌رو هستند. با توجه به وضعیت فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران، عمدتاً و در حالت معمول، مردان سرپرستی خانوار را بر عهده داشته‌اند و این موضوع انتظارات اجتماعی از زنان سرپرست خانوار را متفاوت می‌کند. میانگین تعداد اعضای خانوار در خانوارهای زن‌سرپرست با سرپرستان بی‌همسر به دلیل طلاق یا فوت همسر بیش از خانوارهای مردسرپرست بی‌همسر به دلیل طلاق و یا فوت همسرانشان است. این موضوع نشان‌دهنده مسئولیت بیش‌تر زنان نسبت به مردان در تأمین نیازهای خانواده پس از جدا شدن از همسر یا فوت او است. همین موضوع باعث می‌شود که جامعه، مسئولیت بسیار سنگینی در قبال توانمندسازی چنین زنانی داشته باشد.

 

در این راستا، پژوهشی توسط محققان دانشگاه یزد انجام‌شده که در آن از طریق مرور نظام‌مند، تلاش‌های صورت گرفته برای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در ایران مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

 

محققان این مطالعه به جمع‌آوری و بررسی علمی مقالات علمی منتشرشده‌ای پرداخته‌اند که به موضوع «توانمندسازی زنان سرپرست خانوار» پرداخته و راهکارهای گوناگونی ارائه داده‌اند.

 

نتایج مرور نظام‌مند این محققان نشان می‌دهد که لازمه پژوهش در باب توانمندی و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار توجه به ابعاد مختلف فرآیند توانمندسازی است و در این راه، می‌توان مدلی مفهومی را پیشنهاد کرد که در آن فرآیند توانمندسازی زنان سرپرست خانوار به‌گونه‌ای چرخه‌ای و چندبُعدی و میان‌رشته‌ای بررسی و مطالعه شود.

 

به گفته سید علیرضا افشانی، جامعه‌شناس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد و دیگر همکارش در این مطالعه، «عوامل تأثیرگذار بر توانمندی زنان سرپرست خانوار را می‌توان در ابعاد سه‌گانه اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و فردی-روان شناختی دسته‌بندی کرد. درنتیجه، می‌توان با استفاده از یک مدل مفهومی تلاش‌های مؤثری در به‌کارگیری یک دیدگاه کل‌نگر و یکپارچه برای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در ایران انجام داد».

بنا بر نظر این محققان، «چرخه‌ای بودن فرآیند توانمندسازی به این معناست که در آن عوامل و ابعاد مختلف اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و فردی-روانشناختی متقابلاً بر هم اثرگذارند و چگونگی توانمندسازی زنان سرپرست خانوار را تعیین می‌کنند».

 

آن‌ها افزوده‌اند: «همچنین در این فرآیند، سطح توانمندی این زنان بر وضعیت اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و فردی-روانشناختی اثرگذار است. درواقع عوامل مذکور یکدیگر را تقویت و تشدید می‌کنند. لذا در این مدل، روابط بین عوامل و متغیرها نه خطی، بلکه چرخه‌ای است».

طبق بررسی‌های انجام‌شده در این تحقیق، متأسفانه خدمات ارائه‌شده در قالب برنامه‌های حمایتی، تاکنون نقش قابل‌توجهی در افزایش خوداتکایی اکثر زنان سرپرست خانوار نداشته و در بیشتر موارد، این خدمات به استقلال و رهایی خانوارهای زن‌سرپرست از نیازمندی منتهی نشده است.

بر این اساس همچنین خدمات آموزشی ارگان‌هایی نظیر کمیته امداد نیز نقش چندانی در بهبود وضعیت و توانمندی اقتصادی این زنان نداشته است و خدمات ارائه‌شده با توانمندی اجتماعی زنان ارتباط چندانی برقرار نساخته‌اند.

 

به‌علاوه، برنامه‌های توسعه اقدام مؤثری برای افزایش عاملیت زنان در زمینة دسترسی به منابع و حضور در شبکه‌های اجتماعی و بازار نداشته و فقط به حمایت‌های اندک مالی و تا حدودی حمایت‌های اجتماعی بسنده کرده‌اند.

 

افشانی و همکارش می‌گویند: «علاوه بر این‌ها، سیاست‌های برنامه‌های چهارم، پنجم و ششم توسعه نتوانسته‌اند به کاهش فقر و بهبود زندگی این زنان در درازمدت منجر شوند. این برنامه‌ها زنان را همچنان به‌عنوان دریافت‌کنندگان منفعل کمک‌های رفاهی می‌پندارند و نقش‌آفرینی و عاملیت زنان در توسعه را نادیده می‌انگارند».

 

بنا بر دیدگاه این پژوهشگران، «سیاست‌های برنامه‌های توسعه‌ای کشور، تنها به حمایت‌های مالی اندک و بیمه‌های اجتماعی بسنده کرده و نگاهی کلان در جهت آموزش، دسترسی به بازار و دارایی‌های مولد در این خصوص نداشته‌اند. از سوی دیگر، سازمان‌های مردم‌نهاد نیز در زمینه عدم وابستگی و ایجاد خوداتکایی در زنان سرپرست خانوار ناموفق عمل کرده‌اند».

همه این موارد نشان می‌دهند که توجه به چندبعدی بودن فرآیند توانمندسازی زنان سرپرست خانوار نه‌تنها در پژوهش‌ها بلکه در سیاست‌گذاری‌ها نیز ضرورت دارد.

این یافته‌ها در قالب یک مقاله علمی پژوهشی در «فصل‌نامه رفاه اجتماعی» وابسته به دانشگاه علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی و مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی منتشر شده‌اند.



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • تکریم و معارفه استاندار بوشهر باحضور وزیر کشور/ تصاویر
  • استاندار جدید بوشهر منصوب شد
  • حماسه دوستداران طبیعت در ماهور روستای محمدجمالی / تصاویر
  • واکسیناسیون مردم اولویت کاری ما خواهد بود / رئیس‌جمهور هفته آینده به استان بوشهر سفر خواهد کرد
  • آغاز فصل جدیدی در استان بوشهر/ رفع خستگی از چهره سرزمین پر نعمت
  • آئین افتتاح طرح جهادگران سلامت حسینی برای اولین بار در محله قدیمی قلعه برازجان برگزار شد/تصاویر اختصاصی
  • طلب حلالیت خانواده بازیکن لیگ برتری برازجانی از ناظران و داوران
  • پرواز بالگرد اورژانس هوایی برای امداد رسانی به بیمار بر فراز آسمان دشتستان
  • زمان معارفه استاندار جدید بوشهر مشخص شد
  • شاهنامه تاریخِ جامعِ پیشینیان
  • اخوان ، رنگ ِ حماسه ی شعر
  • بوشهر، نماد عزت و ایثار است / استفاده از ظرفیت دریا، از وظایف استاندار جدید
  • بازگشت عباس صبوری به شورای شهر اهرم
  • پیام سرپرست بیمارستان شهید صادق گنجی برازجان به مناسبت هفته دفاع مقدس
  • راهیابی نوجوان دشتستانی ساکن جم به مرحله نهایی پنجمین جشنواره ملی فیلمسازی کودک و نوجوان
  • پیکر هنرمند مجری بوشهری در آرامستان بهشت صادق به خاک سپرده شد /تصاویر اختصاصی
  • شش گزینه استانداری بوشهر
  • گاراژ برازجان -بوشهر و ایستگاه مسافرانی که دیگر نیست
  • افتتاح و آغاز عملیات اجرایی ۳ پروژه درمانی تامین اجتماعی در شهرستان دشتستان / تصاویر
  • تکریم و معارفه استاندار بوشهر باحضور وزیر کشور/ تصاویر
  • اولین ماموریت امیرعبدالهیان و یک نکته
  • انتقال بیمار تصادفی از جزیره خارگ به‌ بیمارستان شهید گنجی برازجان توسط بالگرد اورژانس هوایی بوشهر
  • اعتراض به لغو تعطیلی پنجشنبه ها در بوشهر
  • نوحه خوانان، دمام زنان و شبیه خوانان قدیمی برازجان/ عزاداری و روضه خوانی زنان برازجانی در گذشته
  • پیگیری رئیس کمیسیون خدمات شهری شورا برای رفع مشکلات بازاریان برازجان/ تصاویر
  • نمایش بزرگ دختر خورشید در شهر دالکی به اجرا درآمد
  • آقایان مسئول میز و صندلی ها را رها و به مشکلات جوانان و ورزشکاران رسیدگی کنید
  • تقدیر از آرمان حاجب؛ همیار طبیعت و فداکار کوچولوی دشتستانی / تصاویر
  • فوت فوتبالیست برازجانی با سقوط از ارتفاع
  • لغو تعطیلی پنجشنبه ها به دستگاه های اجرایی استان بوشهر ابلاغ شد
  • .: میرزا 1 روز قبل گفت: با سلام و خدا ...
  • .: امید مشایخی فرد 1 روز قبل گفت: خدایا این کشور را ...
  • .: ,قاسم 1 روز قبل گفت: آقای استاندارمردم ازشعارخسته هستندفکري ...
  • .: عبدالرسول 1 روز قبل گفت: خیلی عالی بود یک ...
  • .: احمد حدود 2 روز قبل گفت: قطعاً همه پیروزی ها ...
  • .: بذرافکن حدود 2 روز قبل گفت: تزریق امید در جامعه ...
  • .: ایران حدود 2 روز قبل گفت: هرچه زودتر نوبت فرمانداران ...
  • .: دیلمی حدود 3 روز قبل گفت: با انتخاب سردار محمدی ...
  • .: فرساد حدود 4 روز قبل گفت: درود بر اين نوجوان ...
  • .: اهل دشتی حدود 4 روز قبل گفت: به نام آن کهجان ...