امروز: جمعه 17 مرداد 1399
    طراحی سایت خبری
تاريخ انتشار: 14 تير 1399 - 10:36
به مناسبت روز قلم؛
اتحادخبر: امروز روز قلم است، قلم، نشان‌دهنده نوشتن و اندیشه است. قرآن به این دو، قلم و نوشتن قسم خورده است.

اتحادخبر: شورای عالی انقلاب فرهنگی امروز را روز قلم نامید. قلم، اهمیتی بنیادین برای بشر دارد، تاریخ انسانی از وقتی آغاز می‌شود که او نوشتن را آغاز کرد، دوران پیش از تاریخ، انسان بود، اما دیگر سخن از تاریخ انسانی نیست و حوزه باستان شناسی آغاز می‌شود.

 

هرچند این تنها ۱۳ سال است که تقویم ایرانی صاحب روزی به اسم روز قلم شده است، اما فرهنگ ما هنوز در این زمینه می‌لنگد و قلم جایگاهی را که باید در آن پیدا نکرده است.
هر تمدنی با صاحب قلمش شناخته می‌شود اگر ما در تمدن ایرانی-اسلامی مولانا و سعدی و ... را داریم، در هر فرهنگی هستند شاعران و نویسندگانی که معرف آن تمدن‌اند. قرآن نیز پیوندی اساسی با قلم خورده است.


روز قلم و فرهنگ قلم‌گریزی


ایرانیان فرهنگی دیرپای دارند و سال‌هاست که افتخار به فرهنگ ایرانی، جزئی از آن شده است، در این میان یکی از نقد‌های فرهنگی به ایرانیان شاید در فراموشی قلم در زندگی‌های‌شان باشد. ایرانیان توجهی چندانی به فرهنگ مکتوب ندارند، آنها نه زیاد می‌نویسند و نه می‌خوانند، شاید استثنای بزرگ قلم‌گریزی ایرانیان، شعر باشد.
نگاهی به تیراژ کتاب‌ها و نشریات، خبر از عدم استفاده مردم از آن‌ها می‌دهد. ایرانیان، مردم حافظه و خاطرات شفاهی هستند. ممنوعیت انتشار اوستا در ایران باستان، شاید یکی از ریشه‌های قلم گریزی باشد، ریشه دیگر را باید در فرهنگ استبدادی ۲۵۰۰ ساله‌مان ببینیم.
روز قلم و تاریخ و نحوه وضع آن، خبر از نوعی قلم‌گریزی رسمی و دولتی هم باشد، روز قلم مانند بسیاری دیگر از روزهای دیگر سپری می‌شود و شاید به همت ارگان و نهادی از قلم به دستی، تشکر و تقدیر هم بشود. اما نگاهی به جایگاه قلم در قرآن نشان می‌دهد، قلم در قرآن چیزی معلولی نیست و بایسته است ایرانیان که اعتقادی راسخی به حقایق وحیانی دارند توجه به قلم را وجه همت خود قرار دهند.


تعبیر قرآن از قلم به وسیله آموزش


در آیات۴ و ۵ سوره علق می‌خوانیم «الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ* عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ؛ همان کس که به وسیله قلم آموخت* آنچه را که انسان نمی‌دانست [بتدریج به او] آموخت». این آیات در نگاه قرآن به قلم راهگشاست، تفسیر مجمع‌البیان ذیل آیه چهام سوره علق چنین آورده است، «ذات بی‌همتاى او به نویسنده آموزش داد که به وسیله قلم هر آنچه را خواست بنویسد، ممکن است منظور این باشد که خدا به انسان آموزش داد که به یارى قلم هر آنچه در دل دارد و در اندیشه‏‌اش می‌گذرد آشکار سازد و به وسیله نعمت قلم، نوشتن را به انسان آموخت. در آیه شریفه، آموزش نویسندگى و بهره‏‌ورى از نعمت قلم به عنوان نعمتى، گران یاد شده است و این نشانگر نقش حساس و ره‌آورد این نعمت گران است که می‌تواند دنیا و آخرت انسان را بسازد. «قتاده» در این مورد می‌گوید: قلم، نعمت گرانى از سوى خداست که اگر نبود نه ارکان دین برپا می‌گشت و نه زندگى اصلاح می‌شد.


نگاهی به این آیه و تفسیر مجمع البیان نشان می‌دهد، قلم جایگاه بزرگی از دیدگاه قرآنی دارد و همین نیز باعث شده است که کتاب‌الله به قلم قسم یاد کند.


خداوند در قرآن به قلم سوگند نیز خورده است: «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ: نون؛ سوگند به قلم و آنچه می‌نویسند». (قلم/ ۱) تفسیر علامه‌ طباطبایی که خود صاحب‌قلمی اندیشمند در حوزه معارف اسلامی است، در همین زمینه راهگشاست: خداى سبحان در این آیه به قلم و آنچه با قلم می‌نویسند سوگند یاد کرده و از ظاهر سیاق برمی‌آید که منظور از قلم مطلق قلم و مطلق هر نوشته‏‌اى است که با قلم نوشته می‌شود و از این جهت این سوگند را یاد کرده که قلم و نوشته از عظیم‏‌ترین نعمت‏‌هاى الهى است که خداى تعالى بشر را به آن هدایت کرده به وسیله آن حوادث غایب از انظار و معانى نهفته در درون دل‌ها را ضبط می‌کند و انسان به وسیله قلم و نوشتن می‌تواند هر حادثه‏‌اى را که در پس پرده مرور زمان و بعد مکان قرار گرفته نزد خود حاضر سازد، (مثل اینکه حادثه قرن‌ها قبل، همین الآن دارد اتفاق می‌افتد و حوادث هزاران فرسنگ آن طرف‏‌تر در همین جا دارد رخ می‌دهد) پس قلم و نوشتن هم در عظمت، دست کمى از کلام ندارد.


نوعی هم‌سویی میان جایگاه قلم در قرآن و نخبگان وجود دارد. این همسویی قلم را در صدر می‌داند و بر آن تاکید می‌کند، تاکیدی که با جایگاه واقعی آن چندان منطبق نیست. به امید روزی که بتوانیم از قلم که در تفسیر علامه یکی از عظیم‌ترین نعمت‌های الهی است در راستای تعالی بشر استفاده کنیم.

 

 

میثم قهوه‌چیان

 

 

خبرگزاری بین المللی قرآن

 



کانال تلگرام اتحادخبر

مرتبط:
» نگارم بنگار [بيش از 4 سال قبل]
» "ن و القلم و ما يسطرون" [بيش از 3 سال قبل]
» خون قلم در رگهای جامعه [حدود 1 ماه قبل]

نظرات کاربران
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • در کنار پروژهای زیر بنایی از ارتقاء مبلمان شهری غافل نمی شوم/ خبرنگار، سرمایه اجتماعی از دید مجموعه مدیریت شهری
  • اضافه شدن 5 فوتی جدید در اثر کرونا / ۲۹۰ بیمار در بخش‌های کرونایی استان بوشهر بستری هستند
  • عدم کار حرفه ای و آینده دار نبودن این شغل، مهم ترین چالش خبرنگاران استان
  • تغذیه کنکور
  • برخی نشریات روزی نامه هستند تا روزنامه/ چاپ خبرکشته شدن زن زائو در دیلم باعث شد به دیلم دستگاه های لازم پزشکی داده شود
  • فال روزانه ۹۹.۰۵.۱۵
  • نتایج مثبت یک واکسن دیگر کرونا روی انسان
  • حدود ۲۰۰۰ خبر و گزارش تهیه و منتشر کرده ام/ مهمترین مشکل خبرنگاران بیمه است
  • ۲ شرکت پتروشیمی در استان بوشهر آماده افتتاح شد
  • اضافه شدن 3 فوتی جدید در اثر کرونا /۳۱۰ بیمار در بخش‌های کرونایی بیمارستان‌های استان بوشهر بستری هستند
  • یکی از عملکرد خوب شورای پنجم انتخاب شهردار است/ شورای برازجان از نداشتن ساختمان مطلوب رنج می برد
  • ممنوعیت برگزاری برخی مراسم‌های محرم در استان‌ها / روند نزولی بستری‌های کرونا
  • جشنواره ملی ازدواج اقوام ایران زمین
  • تکمیل اطلاعات ثبت‌نام فرهنگیان در سامانه مسکن ملی آغاز شد
  • ۶۶۰۰ داوطلب در آزمون کارشناسی ارشد استان بوشهر شرکت می‎کنند
  • تونل های انحراف آب سد دالکی به بهره برداری رسید/تصاویراختصاصی
  • در کنار پروژهای زیر بنایی از ارتقاء مبلمان شهری غافل نمی شوم/ خبرنگار، سرمایه اجتماعی از دید مجموعه مدیریت شهری
  • ثبت ‌نام آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی از 13 مرداد شروع می‌شود
  • طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو/ جمعه ۱۰ مرداد ۹۹+جدول
  • حاج ناصر بازرگان نماد استقامت و پیروزی در ورزش / آخرین دونده ی دو ماراتن
  • اقتدار داور به سن و سال نیست/ مسئولین به ورزش بانوان توجه بیشتری داشته باشند
  • مهارت خودآگاهى
  • صعود مشترک کوهنوردان برازجانی و یاسوجی به قله کینو / تصاویر
  • اضافه شدن 7 فوتی جدید در اثر کرونا /فوت نوزاد هفت‌روزه / کرونا درگرو همراهی همه‌جانبه مردم و مسئولان
  • جزئیات جدیدی از آتش سوزی در کارخانه سیمان دشتستان
  • اضافه شدن 10 فوتی جدید در اثر کرونا /بهبودی ۵۹۱۱ مورد تاکنون/ بستری ۳۰۶ بیمار
  • اضافه شدن 7 فوتی جدید در اثر کرونا / 281بیمار در بخش‌های کرونایی استان بوشهر بستری هستند
  • نخل ها و زخم ها
  • پیام تسلیت حزب کارگزاران سازندگی ایران شاخه استان بوشهر درپی درگذشت زنده یاد صدرالله محمدی باغملایی
  • افتتاح تونل های انحرافی آب سد دالکی/ هزینه ١٠٠ میلیارد تومانی برای احداث تونل‌ ها / تصاویر اختصاصی
  • دکتر سروستانی از پزشکان متخصص شهر برازجان آسمانی شد / جزییات
  • ثبت ۱۲ فوتی جدید کرونا در استان بوشهر /فوت نوزاد ۲۳ روزه بر اثر کرونا / اضافه شدن ۴۰ تخت icu به تخت های ویژه
  • خودکشی جوان ۲۶ ساله در یکی از معابر شهری برازجان
  • وداع تلخ در استادیوم تختی برازجان / میزبان همیشگی ، این بار میهمان بود
  • کرونا حریف پدربزرگ ۹۷ ساله دشتستانی نشد
  • تشریح روند بازگشایی مدارس/مهر ۹۹، سال تحصیلی متفاوتی خواهیم داشت
  • پیام تبریک مدیر کل تأمین اجتماعی استان به مناسبت هفته تأمین اجتماعی
  • برای احیای ورزش باید از مدارس شروع کرد/زاهدی فرد داور مقتدری است
  • لایو در اینستاگرام عامل تهدید به انتشار تصاویر شخصی شد
  • تونل های انحراف آب سد دالکی به بهره برداری رسید/تصاویراختصاصی
  • حقوق مستمری بگیران تامین اجتماعی استان بوشهر ۵۰ تا ۸۰ درصد افزایش یافت
  • بایدها و نبایدهای یک قرارداد
  • مسئولین؛ قهرمانان ورزشی استان را بیشتر بشناسند
  • در کنار پروژهای زیر بنایی از ارتقاء مبلمان شهری غافل نمی شوم/ خبرنگار، سرمایه اجتماعی از دید مجموعه مدیریت شهری
  • ۳۲۳ بیمار در بخش‌های کرونایی استان بوشهر بستری هستند/ افزایش آمار جان‌باختگان به ۱۳۶ مورد