امروز: چهارشنبه 14 خرداد 1399
    طراحی سایت خبری
تاريخ انتشار: 06 فروردين 1399 - 09:00
یادداشتی به بهانه پاسداشت دکتر هیبت الله مالکی در ویژه نامه نوروزی اتحاد جنوب؛

اتحادخبر-محمدصادق میرزا ابوالقاسمی: آشنایی من با آقای دکتر مالکی از آخر شاهنامه آغاز می‌شود.. در شاهنامه‌خوانی دکتر مالکی چند نکته بیش و پیش از هر چیزی جلب توجه می‌کرد: یکی دقت و تسلط بر متن شاهنامه؛ یکی بیان محکم و لحن استوار سخن؛ یکی حافظۀ تاریخی و ادبی کم‌نظیر؛ یکی شوق و شعف وصف‌ناپذیر؛ و اینها همه در عین خضوع و تواضع و شأن و منش...

از آخر شاهنامه

 محمدصادق میرزا ابوالقاسمی:

آشنایی من با آقای دکتر مالکی از آخر شاهنامه آغاز می‌شود. ایشان را به واسطۀ دکتر عبدالرسول خیراندیش شناختم؛ در محفلی کوچک با جمعی وفادار، که سالیانی به خواندن شاهنامه مشغول بودند، و اکنون به اواخر آن نزدیک می‌شدند. شاهنامه را دکتر مالکی می‌خواند. بیت به بیت، شمرده  شمرده، رسا و آهنگین. کسانی که همنشین او بوده‌اند یا پای درس ادبیاتش در دانشگاه نشسته‌اند، می‌دانند چه می‌گویم. داستان رفتن خسرو پرویز به نخجیرگاه بود و دیدن شیرین:


         چنان بد که یک روز پرویز شاه   
                                              همی آرزو کرد نخجیرگاه
                بیاراست برسان شاهنشهان     
                                                     که بودند از و پیش‌تر در جهان
           چو بالای سیصد به زرین ستام   
                                                ببردند با خسرو نیک نام
      هزار و صد و شصت خسرو پرست     
                                                       پیاده همی‌رفت ژوبین به دست
   هزار و چهل چوب و شمشیر داشت
                                                که دیبای در بر زره زیر داشت
             پس اندر بدی پانصد بازدار     
                                                        هم از واشه و چرغ و شاهین کار
         از آن پس برفتند سیصد سوار     
                                           پس بازداران با یوزدار


در شاهنامه‌خوانی دکتر مالکی چند نکته بیش و پیش از هر چیزی جلب توجه می‌کرد: یکی دقت و تسلط بر متن شاهنامه؛ یکی بیان محکم و لحن استوار سخن؛ یکی حافظۀ تاریخی و ادبی کم‌نظیر؛ یکی شوق و شعف وصف‌ناپذیر؛ و اینها همه در عین خضوع و تواضع و شأن و منش اخلاقی ایشان بود. 


در وصف مقدمات داستان و تفسیر همین چند بیت، به ‌وضوح می‌شد فهمید که دکتر مالکی بر روایات ادبی و تاریخی از داستان خسرو و شیرین تا چه میزان مسلط است؛ یا به‌گونه‌ای از انواع و اقسام پرندگان شکاری سخن می‌گفت، که گویی بازدار شاهی یا شاهی بازدار بوده و  تمامی جوانی خود را به نخجیر و شکار گذرانده است.
تیمورمیرزا حسام‌الدوله (1225-1291ق)، فرزند حسینعلی میرزا و نوۀ فتحعلی‌شاه قاجار، رساله‌ای در شناخت پرندگان شکاری دارد که به بازنامۀ ناصری موسوم است. تیمورمیرزا این بازنامه را بعد از تصدی ریاست قوشخانۀ سلطنتی در دوران ناصرالدین‌شاه قاجار و در حدود 1284ق نگاشته است.


 این کتاب با تصحیح و توضیح و حواشی دکتر مالکی منتشر شده است. در مقدمۀ کتاب به تفصیل از دید‌گاه‌ها و تألیفات قدما از آداب شکار و قوشچی‌گری و دانش‌های وابستۀ آن در ایران سخن رفته است و نسبت بازنامۀ ناصری با این سابقه سنجیده شده است. اصل این رساله در کتابخانۀ کالج شهر پونا است و دکتر مالکی آن را ارمغان فرهنگی خود از سفر هندوستان می‌داند، اما من آن را شاهدی می‌گیرم برای بیان سلیقه و دامنۀ پژوهش‌های او در حوزۀ ادبیات فارسی. گویا رویکرد پژوهشی و انتخاب موضوعاتی اینچنین نقش مؤثری در دریافت‌های بدیع و نکته‌سنجی‌های دکتر مالکی در تفسیر شاهنامه گذاشته است.


روایت او از تاریخ محلی دشتستان و جنوب نیز بیانی حماسی دارد و با ادبیات اسطوره‌ای و پهلوانی آمیخته است. گویی او راوی و حماسه‌سرای تاریخ جنوب ایران است. کتاب دشتستان و غضنفرالسلطنه برازجانی مصداقی از این معنی است. هرچه از این تاریخ می‌خوانی ستیز نور و تاریکی است؛ تقابل خیر و شر است؛ نبرد ایران و توران است؛ مملو از بیم و امید و آمال قهرمانان وطن است. شاهنامه روایت هر روز این سرزمین است. من بر این روایت پایانی نمی‌شناسم، اما می‌پندارم که آخرش خوش است.



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
1399/01/06 - 21:55
0
0
بادرود عرض ادب خدمت استاد بزرگوارو ارجمند.
دربیت چو (بالای) سیصد به زرین ستام اگرچه احتمالا در چاپ پالای به بالای تبدیل شده باشد. و توضیح این شاگرد زیره به کرمان بردن است. امابرای خوانندگان مطلب و علاقمندان به شاهنامه این گنجینه ادبیات راهگشاست.
واژ ه ی پالای یا پالا برای کسانیکه گذشته های نه چندان دور را بیاد دارند واژ ه ای آشناست میگفتند فلانی برو اسب را پالا کن یعنی آ ماده کن بطوریکه لفظی مانوس وامری معمول بود در شاهنامه هم بوفور از واژ ه ی پالا یا پالای کردن اسب استفاده شده بطوریکه درمراسمها وجشنها تعدادزیادی اسب راجهت زینت المجالس وزینت بخشی به مراسم مهیا وپالای میکردند ازطرفی دیگر همیشه اسبانی پالای شده در اصطبل شاهان بود که به ماموریتها اعزام میشد. و یا ازهمین اسبان پالا برای بازی چوگان هم استفا ده میشد. درجنگ هم همیشه تعداد اسبانی پالای شده و آماده برای لجستیک لشکر و سپاه در پشت جبهه برای پوشش تلفات و جایگزینی اسبان از پا افتاده ذخیره بود.
چو پالای سیصد به زرین ستام که دراینجا موصول (به)بمعنی تجهیز است. ودرجای دیگر. یعنی سی و هفت بیت بعد میفرماید. فرستاد پالای زرین ستام/ ز رومی چهل خادم نیک نام.
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • برازجان از شر لاستیک‌های فرسوده رها می‌شود! / تصاویر
  • جزییات 134 مبتلای جدید به کرونا در استان بوشهر/ سه نفر به فوتی ها اضافه شد/ استان بوشهر در وضعیت هشدار
  • ۱۰ دستگاه خودرو به ماشین های انتظامی دشتستان افزوده شد/تصاویر
  • داسِ بُرّنده بر گلوی "رومینا"ها در دستانِ مردانِ جامعه‌ی مردسالار
  • جزئیات 37 مورد جدید مبتلا به کرونا در استان بوشهر/ یک نفر به فوتی ها اضافه شد
  • فـال روزانـه 1399/03/13
  • پیام شهردار برازجان به مناسبت ۱۴ خرداد سالروز ارتحال امام خمینی (ره)
  • کمک 35 میلیارد تومانی مردم بوشهر به نیازمندان / بوشهر، رتبه اول کشور در جذب حامی طرح اکرام
  • اینفوگرافیک / آمار کرونا در جهان تا ۱۳ خرداد
  • باید محدودیت ها در بندرعباس بیشتر شود/آزمون های دانشگاهی هرمزگان باید غیرحضوری باشد
  • افزایش آمار مبتلایان در تنگستان و شهر اهرم نگران کننده است / ضرورت اجرای محدودیت های جدید
  • ۵ بازیکن بارسلونا به کرونا مبتلا شده بودند
  • طرز تهیه ترشی گوجه‌سبز؛ طعمی جدید و جذاب
  • در بازار پساکرونا منتظر چه گوشی‌هایی باشیم؟
  • کمبود امکانات خاموش کردن آتش در ارتفاعات مشکل کشوری است
  • قبیله گرایی سیاسی و قومیتی را قبول ندارم/ سعی می کنم در برابر نقدها زودرنج‌ نباشم/ از اولین شماره های اتحاد جنوب مخاطب این نشریه هستم
  • تشییع و خاکسپاری خالق شعرهای دشتسونی در برازجان/تصاویر اختصاصی
  • آینه ی اقلیم دشتسون درگذشت
  • سالشمار زندگی استاد فرج الله کمالی؛ آینه ی شعر دشتسون
  • دیدار منتخب دشتستان در مجلس یازدهم با مدیر مسئول و تحریریه اتحاد جنوب و اتحاد خبر/ تصاویر
  • جزئیات ابتلای 16 مورد جدید به کرونا در استان بوشهر+نقشه
  • تشییع و خاکسپاری خالق شعرهای دشتسونی در برازجان/تصاویر (2)
  • جزئیات ابتلای 77 مورد جدید به کرونا در استان بوشهر /کرونا در شهرستان بوشهر ترمز برید
  • جزئیات ابتلای ۲۳ مورد جدید به کرونا در استان بوشهر / یک نفر به فوت شدگان اضافه شد / فوت خانم ۷۱ ساله دیلمی
  • توضیحات روابط عمومی مدیریت درمان تامین اجتماعی استان بوشهر پیرامون رویداد بیمارستان سلمان فارسی
  • چالش‌ها و فرصت‌های روابط عمومی
  • جزئیات 4 مبتلای جدید به کرونا در استان بوشهر/ وضعیت دشتستان همچنان فوق قرمز
  • سیر تا پیاز این روزهای بورس
  • جزئیات ابتلای 79مورد جدید به کرونا در استان بوشهر /رکورد بی سابقه ابتلا به کرونا در استان بوشهر
  • جزئیات ۱۹ مبتلای جدید به کرونا در استان بوشهر